Türkiye'de Yeşil Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Abstract

Yeşil büyüme, ekonomik kalkınma süreçlerinde çevre ve doğal kaynakların korunmasını öne çıkaran bir yaklaşımdır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin yeşil büyüme performansını değerlendirmek ve bu kapsamda yeşil büyümenin dinamiklerini incelemektir. Yeşil büyümeyi etkileyen dinamikler yenilenebilir enerji tüketimi, ekolojik yönetişim, araştırma ve geliştirme harcamaları, beşeri sermaye gelişimi, dış ticaret, kentleşme ve yenilenebilir enerji tüketimi ile ekolojik yönetişimin birleşik etkisidir. Çalışmada Türkiye'nin yeşil büyüme performansı 1990-2020 yılları arasındaki veriler kullanılarak analiz edilmiştir. Bunun için Wang ve diğerleri (2023) modeline ek değişkenler eklenmiş ve değişkenler arasındaki kısa ve uzun vadeli ilişkileri test etmek için ARDL eş bütünleşme yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca hem kısa hem de uzun vadeli ilişkileri test etmek ve yenilenebilir enerji tüketimi ile ekolojik yönetişimin yeşil büyüme üzerindeki birleşik etkisinin (etkileşim terimi) simetrik mi yoksa asimetrik mi olduğunu araştırmak için NARDL eş bütünleşme yöntemi uygulanmıştır. Söz konusu birleşik etki negatif ve pozitif şoklar olarak ayrılmıştır. ARDL sonuçlarına göre yenilenebilir enerji tüketimi, ekolojik yönetişim, Ar-Ge harcamaları, beşeri sermaye gelişimi, dış ticaret hacmi, kentleşme ve etkileşim teriminde meydana gelecek %1'lik değişim yeşil büyümeyi sırasıyla +%11,43, +%11,13, +%1,36, -%21,25, +%0,78, +%7,6 ve -%2,73 şeklinde değiştirmektedir, NARDL sonuçlarına göre ise göre yenilenebilir enerji tüketimi, ekolojik yönetişim, Ar-Ge harcamaları, beşeri sermaye gelişimi, dış ticaret hacmi, kentleşme, etkileşim terimindeki pozitif ve negatif şokta meydana gelecek %1'lik değişim yeşil büyümeyi sırasıyla +%8,82, +%7,97, +%1,43, -%31,72, +%1,03, +%9,4, -%1,52 ve -%1,92 şeklinde değiştirmektedir. Çalışmanın bulguları, yeşil teknolojilerin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması, çevre vergilendirme mekanizmalarının güçlendirilmesi ve uluslararası iş birliğinin artırılması gibi politikalara ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Türkiye'nin yeşil büyüme performansının iyileştirilmesi, ekonomik ve çevresel faydalar sağlayacak uzun vadeli bir strateji olarak öne çıkmaktadır.

Green growth is an approach that emphasizes the protection of the environment and natural resources in economic development processes. This study aims to evaluate Turkey's green growth performance and analyze the dynamics of green growth in this context. The dynamics affecting green growth are renewable energy consumption, ecological governance, research and development expenditures, human capital development, foreign trade, urbanization, and the combined effect of renewable energy consumption and ecological governance. This study analyzes Turkey's green growth performance using data from 1990 to 2020. For this purpose, additional variables were added to the Wang et al. (2023) model, and the ARDL cointegration method was used to test the short and long-term relationships between the variables. In addition, the NARDL cointegration method was applied to test both short- and long-term relationships and to investigate whether the combined effect (interaction term) of renewable energy consumption and ecological governance on green growth is symmetric or asymmetric. This combined effect is divided into negative and positive shocks. According to the ARDL results, a 1% change in renewable energy consumption, ecological governance, R&D expenditures, human capital development, foreign trade volume, urbanization, and interaction term changes green growth by +11.43%, +11.13%, +1.36%, -21.25%, +0.78%, +7.6% and -2.73%, respectively, According to the NARDL results, a 1% change in the positive and negative shocks in renewable energy consumption, ecological governance, R&D expenditures, human capital development, foreign trade volume, urbanization, interaction term changes green growth by +8.82%, +7.97%, +1.43%, -31.72%, +1.03%, +9.4%, -1.52% and -1.92%, respectively. The study's findings reveal that policies such as developing and diffusing green technologies, strengthening environmental taxation mechanisms, and increasing international cooperation are needed. In conclusion, improving Turkey's green growth performance is a long-term strategy providing economic and environmental benefits.