Öğretmen Adaylarının Kariyer Kararlarının Algılanan Kariyer Engelleri ve Kariyer Geleceği Açısından İncelenmesi

Abstract

Günümüzde karmaşıklaşan iş yaşamında seçeneklerin artması ve uzmanlık alanlarının gelişmesiyle beraber kariyer kararısüreci zorlaşmaktadır. Kültür, cinsiyet, eğitim politikaları ve mesleklerin gelişim düzeyleri gibi faktörler toplumdan toplumadeğişiklik gösterse de genel anlamda kariyer üzerinde etkili olmaktadır. Bunun yanı sıra bireylerin yaşam tarzı, sosyoekonomikdüzeyi, değer, yetenek ve ilgileri bir yandan kariyer kararını desteklerken diğer yandan da bazı engeller oluşturabilmektedir. Bütünbu değişkenler bir araya geldiğinde kariyer kararı vermek zor bir hale gelmektedir. Bu çalışmada, öğretmen adaylarının kariyerkararlarının algılanan kariyer engelleri ve kariyer geleceği açısından ele alınması amaçlanmıştır. Verilerin toplanması amacıyla ikidevlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim gören 383’ü kadın, 116’sı erkek olmak üzere toplam 499 öğrenciye KariyerKararı Ölçeği, Algılanan Kariyer Engelleri Ölçeği ve Kariyer Geleceği Ölçeği uygulanmıştır. Yapılan t testi sonuçlarına göre KariyerKararı Ölçeği’nin bilinçsiz kariyer kararı ve çevresel etmenler alt boyutlarında, Algılanan Kariyer Engelleri Ölçeğinin tüm altboyutlarında ve Kariyer Geleceği Ölçeği’nin bilgi alt boyutunda erkeklerin lehine, iyimserlik alt boyutunda ise kadınların lehineanlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Pearson korelasyon analizi sonucunda ise kariyer kararı alt ölçek puanları ile algılanankariyer engelleri ve kariyer geleceği ölçeklerinin alt ölçek puanları arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca çoklu regresyonanalizine göre Algılanan Kariyer Engelleri Ölçeğinde cinsiyet ayrımcılığı, yetenek ve ilgi azlığı ile ilgili etmenler, motivasyon eksikliğive yetersiz hazırlanma, aile ve çevre etkisi alt ölçek puanları ile kariyer engelleri ölçeğinin kariyer uyumluluğu alt ölçek puanı kariyerkararındaki toplam varyansın %65 yordamaktadır.