Arap-İslam Örfünde Erken Yaşta Evlilik Meselesi

Abstract

Modern dönemlerde İslam'a en çok eleştiri yapılan konulardan bir tanesi kızların küçük yaşta evlendirilmesi meselesidir. Geleneksel bir algı ile İslam'ın küçük yaştaki çocukların evliliğine onay verdiği kabul görmüş ve söz konusu kabul gerek ayetlerle gerekse Hz. Peygamber'in ve sahabenin hayatından örneklerle delillendirilmeye çalışılmıştır. Arap örfünün bir örneği olan bu uygulamalar, kendi döneminin şartları içinde değerlendirilmek yerine dini bir zemine oturtularak genelleştirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma, Arap İslam kültüründeki erken yaşta evlilik konusunu ve bu konu ile ilgili rivayetlerin değerlendirilmesini içermektedir. Bu rivayetler üzerinden geleneksel İslam anlayışında var olan erken yaşta evlilik olgusunun dini, tarihi, kültürel ve örfi boyutu ortaya konularak Arap İslam kültüründeki tarihsel özgeçmişi gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Böylece, modern bakış açısına sahip Müslümanların bu rivayetler ile karşılaştığında yaşadığı zihinsel karmaşanın giderilmesine yardımcı olmak hedeflenmiştir. Çalışmamızda konu araştırması ilk dönem klasik eserlerden başlayarak günümüz eserlerine uzanan kronolojik sıra takip edilerek yapılmıştır. Referans olarak ilk kaynaklara başvurmaya özen gösterilmiştir. Tez, giriş bölümü haricinde iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde İslam öncesi Arap toplumunda var olan nikâh uygulamaları, bu uygulamaların İslami dönemdeki karşılığı ve gerek Hz. Peygamber'in gerekse sahabenin hayatında vuku bulan erken yaşta gerçekleştirilen evlilik örnekleri yer almaktadır. İkinci bölümde, kızların erken yaşta evlendirilebileceği ve evlendirilemeyeceği görüşlerinin dayandırıldığı delillerin kritiği yapılmaktadır. Sonuç bölümünde ise, bu minvalde yapılan evliliklerin Arap toplumunun kültürel ve örfi bir uygulaması olduğu ancak Peygamber ve sahabe hayatından verilen örneklerle, İslam'ın bir emriymiş gibi algılanarak, dini bir zemine oturtulduğu ileri sürülmektedir. Anahtar Sözcükler: Nikâh, mehir, cahiliye, rüşdOne of the most criticized issues in Islam in modern times is the issue of marrying girls at an early age. With a traditional perception, it was accepted that Islam gave consent to the marriage of young children and this acceptance was tried to be evidenced by the verses and the examples of the life of the Holy Prophet Muhammad and his companions. These practices, which are an example of the Arab custom, were tried to be generalized by putting them on a religious basis instead of being evaluated within the conditions of their own period. This study includes the issue of early marriage in Arab Islamic culture and the evaluation of the rumours related to this issue. Through these narrations, the religious, historical, cultural and customary dimensions of the early marriage phenomenon in the traditional Islamic understanding have been put forward and its historical background in Arab Islamic culture has been tried to be revealed. Thus, it is aimed to help to overcome the mental confusion experienced by Muslims with modern perspectives. In our study, the subject research was carried out by following the chronological order starting from the classical period to the contemporary works. Attention has been paid to referring to the first sources. The thesis consists of two chapters except the introduction part. In the first part, the marriage practices in pre-Islamic Arab society and their equivalents in the Islamic period are discussed. In the second chapter, early marriages that take place in the life of the Holy Prophet Muhammad and his companions are presented and in the third chapter, an evaluation of these marriages is made. In the conclusion part, it is suggested that marriages made in this way are a cultural and customary practice of Arab society, however with examples given from the life of the Holy Prophet Muhammad and the companions, they were perceived as an order of Islam and placed on a religious ground. Key Words: Merger, bridewealth, ignorence, adulthood