Prenatal Dönemde Elektromanyetik Alana Maruz Bırakılan Sıçan Hipokampusunda Melatonin ve Omega 3'ün Etkilerinin Stereolojik Yöntemlerle Araştırılması

Abstract

Amaç: Cep telefonlarına uzun süreli maruziyet, genç yaşlarda başlamaktadır, cep telefonu kullanıcıları için artarak yaygınlaşmaktadır. Bu noktada; cep telefonlarının beyne yakın kullanımları dolayısıyla, olası yan etkilerinin değerlendirilmesi büyük önem arz eder. Materyal ve Metot: Bu çalışmada her bir grubun üç gebe sıçandan oluştuğu yedi grup mevcuttur. Çalışma gruplarından olan elektromanyetik alan (EMA), EMA+Melatonin (Mel), EMA+Omega 3 (w3) grupları, gebelik sürecinin başlangıcından bitimine kadar, günde 60 dakika 900 megahertz (MHz) EMA'na maruz bırakıldılar. Kontrol, Mel ve w3 grupları maruziyet tüplerine konulmadığı gibi çalışma süresince EMA'ya da maruz bırakılmadılar. Doğumdan dört hafta sonra sıçanlar kardiyak perfüzyon işlemine tabi tutularak ardından beyin dokuları çıkarıldı ve gerekli histolojik işlemlerden sonra sıçan CA'sında (cornu ammonis) pyramidal hücre sayısı optik parçalama tekniği kullanılarak belirlendi. Bulgular: Elde edilen sonuçlar EMA grubunun CA'sındaki pyramidal hücre sayısının Kontrol, Sham, EMA+Mel, ve EMA+w3 gruplarına göre önemli bir şekilde düşüş gösterdiğini ortaya koymuştur. EMA, Mel ve w3 gruplarında ise belirgin bir farklılık gözlenmemiştir Sonuç: Elde edilen bulgular 900 MHz elektromanyetik alana maruziyetin sıçan hipokampusunun CA bölgesinde nöronal hasara yol açtığının orataya koymuştur. Ayrıca EMA'a maruziyet sıçanların pyramidal hücre sayılarında düşüşe neden olmuştur. Bu sonuçlar ışığında 900 MHz EMA'nın beyin üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekilecek ve araştırmacılar üzerinde bir farkındalık oluşturulacaktır. Anahtar Kelimeler: Elektromanyetik alan; hipokampus; melatonin; omega 3; rat; stereoloji

INVESTIGATION OF MELATONIN AND OMEGA-3 EFFECTS ON PRENATAL EXPOSURE OF 900 MHZ ELECTROMAGNETIC FIELD IN THE RAT HIPPOCAMPUS USING STEREOLOGICAL METHODS Aim: Life-long exposure from mobile phones, starting at a young age, is becoming increasingly common among the new generations of mobile phone users. In this point evaluation of the possible adverse effects of electromagnetic field (EMF) exposure on the human brain due to the close proximity of the mobile phone is a great importance. Material and Method: In the presented study we have seven groups of pregnant rats each group consists of three rats. Each rat group (EMF, EMF+Mel, EMF+w3) was exposed to 900 MHz. The EMF group was exposed for 60 min/day from the first to the last day of the gestation period in an exposure tube. The remaining groups (Cont, Mel and w3) were not placed into the exposure tube nor were they exposed to EMF during the study period. The rat group offspring were sacrificed for stereological analyses at the end of the 4th week. Pyramidal cell number in rat cornu ammonis was estimated using the optical fractionator technique. Results: Results showed that the total number of Pyramidal cells in the cornu ammonis of the EMF were significantly lower than those of the Cont, Sham, EMF+Mel, and EMF+w3. No significant difference was observed between EMF, Mel and w3 groups. Conclusion: Our experiment showed that prenatal exposure to 900 MHz, EMF results in neuronal damage in the CA of the hippocampus of the rat. There were decreases in the numbers of the pyramidal cells of the exposed rats. These results may encourage researchers to evaluate the chronic effects of 900 MHz EMF on teenagers' brains. Keywords: Electromagnetic fields; hippocampus; melatonin; omega 3; rat; stereology