Trakya Havzasının Güneybatısında Fay Parametrelerinin Gravite Gradyent Verilerinden Kestirimi

Abstract

Fay zonlarının tanımlaması, deprem çalışmaları, jeotermal ve mineral kaynakların araştırılmasında önemli bir rol oynar. Bu problem tanımlanmış bir sentetik modelin parametrelerinin gravite, gravite gradyentleri ya da manyetik verilerden iteratif olarak optimize ederek çözülebilir. Eğrilik gradyentleri, bir eşpotansiyelli yüzeyin küresel bir yüzeyden sapmalarını ifade eder ve bu nedenle kütle dağılımlarının kaynak noktadan sapmalarını yansıtır. Bu çalışmada, eğim atımlı faylar ve jeolojik dokanaklar gibi doğrusal yapıları tanımlayan diferansiyel eğrilik gradyentleri kullanılmıştır. Eğrilik gradyentleri yüksek çözünürlüklü Yer Gravite Modeli 2008’ den türetilen gravite gradyentlerinden hesaplanmıştır. Gravite gradyentlerinden fay parametrelerinin kestirimi çok değişkenli hata fonksiyonunun minimum değerini bulmayı gerektiren kompleks doğrusal olmayan bir jeofiziksel ters çözüm problemidir. Benzetimli tavlama olarak adlandırılan bir global optimizasyon yöntemi, Türkiyede Trakya havzasının güneybatısındaki fayların eğim açısı, konumu ve bazı derinlik parametrelerinin kestirimi için kullanılmıştır. Optimizasyon tekniğinde, her bir arama adımında gözlenen anomali ile karşılaştırılacak olan kuramsal anomaliyi hesaplamak için kaçınılmaz olarak düz çözüm de uygulanmaktadır. Bu durumda problem bir matematiksel veya jeofiziksel yorum modelinin kurgulanmasını gerektirir. Böyle bir model eğim atımlı fay modeli olarak tasarlanmıştır. Sonuçlar eğim açısı tahminlerinin sismik çalışmalarla uyumlu bulunan yüksek eğim açılı faylara işaret ettiğini göstermektedir.