365 Gün Öykü Kitap Setinin Söz Varlığımız ve Değerler Açısından İncelenmesi

Abstract

365 Gün Öykü kitap seti Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından çocukların dinleme ve konuşma becerilerini geliştirmek, kelime dağarcığını artırmak, okuma alışkanlığı kazandırmak ve kültürel değerlerini desteklemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, söz konusu hedeflerin ne ölçüde gerçekleştiğini değerlendirmek üzere 365 Gün Öykü kitap setini söz varlığımız ve değerler açısından incelemektir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden betimsel modelle desenlenmiş, veriler doküman incelemesi yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmada 365 Gün Öykü kitap setinde yer alan 53 kitabın tamamı incelenerek, söz varlığı unsurları (kelime, deyim, atasözü, özel isim, ikileme) ve değerler yönüyle analiz edilmiştir. 365 Gün Öykü kitap setinde şekilsel yaklaşımla 10.663 kelime ve 4.045 farklı kelime, anlamsal yaklaşımla ise 10.433 kelime ve 1.820 farklı kelime tespit edilmiştir. Kitap seti genelinde 58 deyim (38'i farklı), 397 özel isim (107'si farklı) ve 56 ikileme (43'ü farklı) yer almaktadır. Ancak atasözü kullanımına hiç rastlanmamıştır. Söz varlığı unsurlarının, kelime sayısına oranları literatürdeki diğer çalışmalarla benzerlik göstermektedir. Ancak atasözlerinin söz varlığının önemli bir parçası olmasına rağmen hiç yer almamış olması, setin söz varlığı çeşitliliği açısından sınırlı kaldığını göstermektedir. Bu durum çocukların kalıplaşmış, mecaz anlam içeren ve kültürel aktarımda önemli rol oynayan atasözleriyle karşılaşma fırsatının sunulmadığını ortaya koymakta ve setin dilsel zenginlik bağlamında geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. 365 Gün Öykü kitap setinde değerler Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Erdem-Değer-Eylem Çerçevesinde yer alan 20 değer açısından incelenmiştir. Kitapların tümünde değerlerin 136 kez vurgulandığı tespit edilmiştir. Sırasıyla en çok çalışkanlık (17 kez), aile bütünlüğü (16 kez) ve yardımseverlik (13 kez) değerlerine yer verilirken adalet, mahremiyet, mütevazılık ve sağlıklı yaşam değerine 1 kez yer verildiği tespit edilmiştir. 365 Gün Öykü kitap setinde her değere en az bir kez yer verilmesi, tüm değerleri kapsayıcı olmasını sağlamış fakat değer aktarımı açısından bazı değerlerin yeterince temsil edilmediği sonucuna ulaşılmıştır.The 365 Days of Stories book set was prepared by the General Directorate of Primary Education of the Ministry of National Education with the aim of developing children's listening and speaking skills, increasing their vocabulary, instilling a habit of reading, and supporting their cultural values. The purpose of this study is to examine the 365 Days of Stories book set in terms of vocabulary and values in order to evaluate the extent to which the aforementioned objectives have been achieved. The research was designed using the descriptive model from qualitative research methods, and data was collected through document analysis. In the study, all 53 books in the 365 Days of Stories book set were examined. In the book set, 10,663 words and 4,045 different words were identified using a formal approach, and 10,433 words and 1,820 different words were identified using a semantic approach. The book set contains 58 idioms (38 of which are different), 397 proper names (107 of which are different), and 56 hendiadys (43 of which are different). However, no proverbs were found. The ratios of vocabulary elements to the number of words are similar to those in other studies in the literature. The 365 Days of Stories book set was examined in terms of the 20 values included in the Turkey Century Education Model Virtue-Value-Action Framework. It was found that values were emphasized 136 times in all of the books. The values of diligence (17 times), family unity (16 times), and helpfulness (13 times) appeared most frequently, while justice, privacy, modesty, and healthy living appeared only once. In the 365 Days of Stories book set, each value was mentioned at least once, ensuring that all values were covered. However, it was concluded that some values were not sufficiently represented in terms of value transmission.