2013 ve 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programlarına Göre Ortaokul Öğrencilerinin Işık ve Ses Kavramları Hakkındaki Bilgilerinin Karşılaştırılması

Abstract

Bu araştırma, ortaokul öğrencilerinin ışık ve ses kavramları hakkındaki bilgi düzeylerini belirleyerek, bu bilgilerin 2013 ve 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programlarına göre nasıl farklılık gösterdiğini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden olgu bilim (fenomenoloji) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Samsun ilindeki dört ortaokulda, iki farklı dönemde öğrenim gören toplam 1094 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin iki farklı Fen Bilimleri Öğretim Programı kapsamında toplanmış olması, bu çalışmanın önemini artırmakta; farklı öğretim programlarının etkisini zaman içerisinde karşılaştırmalı olarak değerlendirmeye olanak tanımaktadır. Veriler, dört açık uçlu sorudan oluşan ve araştırmacı tarafından geliştirilen bir ölçme aracı ile toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Öğrencilerin ışık ve sesin özellikleri ile ilgili verdikleri yanıtlar doğrultusunda, iki uzman görüşü alınarak öğrenci cevaplarından kodlar oluşturulmuştur. Araştırmanın alt problemlerine cevap verecek şekilde oluşturulan bu kodların kullanım sıklıkları, okullar, sınıflar ve öğretim programlarına göre yüzde olarak gruplandırılarak tablolar halinde sunulmuştur. Elde edilen verilerin analiz sonuçlarına göre; 2013 ve 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programları arasında belirgin farklılıklar olduğu belirlenmiştir. 2013 programının, öğrencilerin ışık ve ses kavramlarına dair daha geniş ve derinlemesine bir anlayış geliştirmelerini sağladığı, 2018 programının ise daha dar kapsamlı ve odaklanmış bir içerik sunduğu sonucuna ulaşılmıştır. 2018 programında, özellikle ışık ve sesin benzer yönleri ile ilgili sorularda öğrencilerin cevapsız kaldığı gözlenmiştir. Sınıf düzeyleri incelendiğinde, alt sınıflardaki öğrencilerin daha fazla doğru bilgiye sahip olmalarına karşın, üst sınıflara çıkıldıkça kavram yanılgılarının arttığı sonucu öne çıkmaktadır. Bu durum, kavramların yeterince pekiştirilemediğini veya üst sınıflarda diğer konulara ağırlık verilmesi nedeniyle temel kavramların unutulmaya başlandığını düşündürmektedir. Bu çalışma sonucunda, 2013 ve 2018 programlarının öğrencilerin ışık ve ses konusundaki bilgilerini artırma konusunda kısmen başarılı oldukları, ancak kavram yanılgılarını ortadan kaldırmada yetersiz kaldıkları belirlenmiştir.This study aims to determine the knowledge levels of middle school students about the concepts of light and sound and to compare how this knowledge differs according to the 2013 and 2018 Science Curricula. Phenomenology method, one of the qualitative research designs, was used in the study. The study group of the research consists of a total of 1094 students studying in two different periods in four secondary schools in Samsun province affiliated to the Ministry of National Education. The fact that the data were collected within the scope of two different Science Curricula increases the importance of this study and allows for a comparative evaluation of the effects of different curricula over time. The data were collected with a measurement tool developed by the researcher consisting of four open-ended questions and evaluated by content analysis method. In line with the answers given by the students about the properties of light and sound, codes were created from the student answers by taking two expert opinions. The frequency of use of these codes, which were created to answer the sub-problems of the research, were grouped as percentages according to schools, classes and curricula and presented in tables. According to the results of the analysis of the data obtained, it was determined that there were significant differences between the 2013 and 2018 Science Curricula. It was concluded that the 2013 curriculum enables students to develop a broader and deeper understanding of the concepts of light and sound, while the 2018 curriculum offers a narrower and more focused content. In the 2018 curriculum, it was observed that students were left unanswered, especially in questions related to the similar aspects of light and sound. When the grade levels are analyzed, it is concluded that although students in the lower grades have more correct knowledge, misconceptions increase as they move up to the upper grades. This situation suggests that the concepts were not sufficiently reinforced or that the basic concepts started to be forgotten due to the emphasis on other subjects in the upper grades. As a result of this study, it was determined that the 2013 and 2018 programs were partially successful in increasing students' knowledge about light and sound, but they were insufficient in eliminating misconceptions.