Risk Azaltıcı Mastektomi Kararında Etkili Olan Faktörler

Abstract

Giriş ve Amaç: Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen malignitelerden biri olup, yüksek risk taşıyan bireylerde koruyucu cerrahi yöntemler önem kazanmaktadır. Bu bağlamda, risk azaltıcı mastektomi (RAM), özellikle BRCA (Breast Cancer gene) 1/2 gen mutasyonu taşıyıcılarında etkinliği kanıtlanmış bir yaklaşımdır. RAM kararı; genetik, klinik ve psikososyal pek çok faktörün etkileşimiyle şekillenmektedir. Bu çalışmada, RAM kararını etkileyen bireysel ve klinik değişkenlerin yanı sıra, Gail Modeli ile hesaplanan meme kanseri risk skorlarının BRCA mutasyonu ile ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca, RAM geçiren bireylerin ameliyat sonrası memnuniyet düzeyleri ve bu cerrahiyi önerme eğilimleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın, bireylerin bilinçli karar alma sürecine ve klinik uygulamalara katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif tanımlayıcı çalışma, 2015–2025 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde risk azaltıcı mastektomi sonrası meme rekonstrüksiyonu uygulanan 93 kadın hastanın verileriyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma dışı bırakma kriterleri; klinik kayıtlarına ulaşılamayanlar ve yaşamını yitirmiş hastalardır. Veriler, MİA-MED ve E-Nabız sistemlerinden elde edilmiş; ayrıca hastalarla telefon görüşmeleri yapılarak yapılandırılmış bir form aracılığıyla memnuniyet düzeyleri ve karar sürecine etki eden faktörler değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler, IBM SPSS 26.0 paket programı kullanılarak yapılmış; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Pearson Ki-kare, Fisher's exact ve lojistik regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Bu çalışmada, yaş ortalaması 43,6 olan 93 hastanın verileri analiz edilmiştir. En sık başvuru nedeni ele gelen kitle (%63,4) olup, hastaların %38,7'sinde ailede kanser öyküsü saptanmıştır. Tümörlerin %76,3'ü multifokal, %49,5'i Grade III, %40,9'u ise evre 0'dır. BRCA pozitiflik oranı %26,9'dur. En sık uygulanan cerrahi, %46,2 oranıyla unilateral terapötik + karşı taraf profilaktik mastektomidir. Hastaların %96,8'ine eş zamanlı rekonstrüksiyon uygulanmıştır. RAM kararında en etkili neden, tekrar kanser gelişme korkusudur (%41,8). Hastaların %83,9'u ameliyat sonrası memnuniyet bildirmiş olup, memnuniyet durumu ile yaş, obezite, menopoz gibi değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Tartışma ve Sonuç: Bu çalışmada, RAM yapılan 93 hastada cerrahi karar süreci, klinik-genetik özellikler ve hasta memnuniyeti değerlendirildi. RAM kararı genellikle BRCA mutasyonu (%26,9), aile öyküsü (%38,7), yüksek risk algısı ve multifokal tümör (%76,3) gibi faktörlerle ilişkiliydi. En sık uygulanan cerrahi, unilateral terapötik + karşı taraf profilaktik mastektomi (%46,2) olup, %96,8'ine eş zamanlı rekonstrüksiyon yapıldı. Hasta memnuniyeti yüksekti (%83,9) ve özellikle rekonstrüksiyon yapılanlarda daha fazlaydı. Ancak radyoterapi, enfeksiyon ve deformite gibi durumlar memnuniyeti azaltabildi. Bazı profilaktik mastektomilerde tümör saptanmamış olması, hasta seçiminin isabetli yapıldığını göstermektedir. Çalışma, RAM'in uygun hastalarda hem onkolojik güvenlik sağladığını hem de yaşam kalitesini artırdığını göstermektedir. Sonuç olarak, RAM kararı; genetik risk, hasta beklentisi ve multidisipliner değerlendirme ile şekillendirilmelidir Anahtar Kelimeler: Risk azaltıcı mastektomi, Meme kanseri, Genetik risk, Gail Modeli, BRCA mutasyonu, Meme rekonstrüksiyonu, Hasta memnuniyeti, Rekonstrüksiyon zamanı.

Introduction and Aim: Breast cancer is one of the most common malignancies among women, and preventive surgical interventions have gained importance in individuals at high risk. In this context, risk-reducing mastectomy (RRM) has emerged as an effective approach, particularly among carriers of BRCA mutations. The decision to undergo RRM is influenced by a combination of genetic, clinical, and psychosocial factors. In this study, individual and clinical variables affecting the decision for RRM were examined, along with the relationship between breast cancer risk scores calculated using the Gail Model and BRCA mutation status. Additionally, postoperative satisfaction levels and the willingness of individuals who underwent RRM to recommend the surgery to others in similar situations were evaluated. The study aims to contribute to informed decision-making among high-risk individuals and support clinical practice with data-driven insights. Materials and Methods: This retrospective descriptive study was conducted using data from 93 female patients who underwent risk-reducing mastectomy followed by breast reconstruction at Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine Hospital between 2015 and 2025. Exclusion criteria included patients with inaccessible clinical records and those who were deceased. Data were obtained from the MİA-MED and E-Nabız systems. Additionally, structured telephone interviews were conducted to assess patient satisfaction levels and factors influencing their decision-making process. Statistical analyses were performed using IBM SPSS version 26.0. Descriptive statistics were presented alongside inferential tests including Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Pearson Chi-square, Fisher's exact test, and logistic regression analysis. Results: In this study, data from 93 patients with a mean age of 43.6 years were analyzed. The most common reason for presentation was a palpable mass (63.4%), and 38.7% of patients had a family history of cancer. Among the tumors, 76.3% were multifocal, 49.5% were Grade III, and 40.9% were stage 0. The BRCA positivity rate was 26.9%.The most frequently performed surgery was unilateral therapeutic mastectomy with contralateral prophylactic mastectomy (46.2%). Immediate reconstruction was performed in 96.8% of patients. The most influential factor in the decision for risk-reducing mastectomy (RRM) was fear of cancer recurrence (41.8%). A total of 83.9% of patients reported satisfaction after surgery, and no statistically significant association was found bet ween satisfaction and variables such as age, obesity, menopause status, or adjuvant radiotherapy (p>0.05). Discussion and Conclusion: This study evaluated the clinical, genetic, and pathological characteristics, decision-making factors, and postoperative satisfaction in 93 patients who underwent risk-reducing mastectomy (RRM). The RRM decision was primarily influenced by BRCA mutations (26.9%), family history of cancer (38.7%), high perceived risk, and multifocal tumors (76.3%).The most common surgical approach was unilateral therapeutic plus contralateral prophylactic mastectomy (46.2%), with simultaneous reconstruction performed in 96.8% of cases. Overall patient satisfaction was high (83.9%), especially among those who received immediate reconstruction. However, factors like radiotherapy, infections, and deformities negatively impacted satisfaction.The absence of malignancy in some prophylactic mastectomy specimens supports careful patient selection. Overall, RRM provided both oncologic safety and improved quality of life in appropriate candidates. Therefore, decisions regarding RRM should be based on genetic risk, patient preferences, and multidisciplinary evaluation. Keywords: Risk-reducing mastectomy, Breast cancer, Genetic risk, Gail Model, BRCA mutation, Breast reconstruction, Patient satisfaction, Timing of reconstruction.