Ortaokul Öğretmenlerinin Akademik İyimserlikleri İle İş Doyumları Arasındaki İlişki

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğretmenleri arasında iş doyumu ve akademik iyimserlik arasındaki bağlantıyı tespit etmektir. Çalışma, eğitim sisteminin etkinliğini artırmak isteyen gelecekteki araştırmacılara ve eğitim politika yapıcılarına yardımcı olmak amacıyla konuya ışık tutmayı amaçlamaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Samsun ili merkez ilçelerindeki (İlkadım, Canik, Atakum, Tekkeköy) ortaokullarda görev yapan 2835 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 338 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada Elma ve Ergen (2018) tarafından geliştirilen 'Akademik İyimserlik Ölçeği', Hackman ve Oldham (1975) tarafından geliştirilmiş, Silah (2002) tarafından Türkçeye uyarlanan ve Taşdan (2008) tarafından öğretmenler üzerine uygulanan 'İş Doyum Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 27.0.0 ile analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Mann-Whitney U testi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, ortaokul öğretmenlerinin akademik iyimserlik düzeyleri genel olarak yüksek bulunmuştur. Akademik iyimserlik düzeyleri cinsiyet, yaş, medeni durum, branş, mesleki kıdem ve hizmet süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermezken, öğretmenlerin görev yaptıkları ilçe değişkenine bağlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan ortaokul öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri ise genel olarak orta seviyede olup, cinsiyet, yaş, medeni durum, branş, kıdem ve hizmet süresi açısından anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Akademik iyimserlik ile iş doyumu arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Özellikle yöneticilere duyulan güvenin, iş doyumu üzerinde diğer değişkenlerden daha etkili olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, akademik iyimserlik düzeylerinin artırılmasının onların mesleki motivasyonu ve iş doyumunu olumlu yönde etkileyebileceği ortaya konulmuştur.

The purpose of this study is to identify the link between job satisfaction and academic optimism among secondary school teachers. The study aims to shed light on the issue in order to help future researchers and educational policy makers who want to improve the effectiveness of the education system. The research was conducted with relational survey model. The population of the study consists of 2835 secondary school teachers working in secondary schools in the central districts of Samsun province (İlkadım, Canik, Atakum, Tekkeköy). The sample of the study consists of 338 teachers selected by stratified sampling method. In the study, 'Academic Optimism Scale' developed by Elma and Ergen (2018), 'Job Satisfaction Scale' developed by Hackman and Oldham (1975), adapted into Turkish by Silah (2002) and applied on teachers by Taşdan (2008) were used. The data obtained in the study were analyzed with SPSS 27.0.0. Arithmetic mean, standard deviation, t-test, one-way analysis of variance, Mann-Whitney U test and correlation analysis were used to analyze the data. According to the results of the study, academic optimism levels of secondary school teachers were generally found to be high. While academic optimism levels did not show a significant difference according to gender, age, marital status, branch, professional seniority and length of service variables, it was determined that it differed depending on the district where the teachers worked. The job satisfaction levels of the secondary school teachers participating in the study were generally at a medium level and did not show a significant difference in terms of gender, age, marital status, branch, seniority and length of service. A moderate positive relationship was found between academic optimism and job satisfaction. Especially trust in managers was found to be more effective on job satisfaction than other variables. As a result, it was revealed that increasing academic optimism levels can positively affect their professional motivation and job satisfaction.