Samsun İli Nebiyan Yöresinde Çakıldak Fındık Çeşidinde Meyve Özelliklerinin Yükselti ve Yöneylere Göre Değişimi

Abstract

Bu çalışma, 2017 yılında, Samsun ili 19 Mayıs ilçesi Nebiyan Havzası'nda yürütülmüştür. Çakıldak fındık çeşidinde bazı kabuklu meyve ve iç özelliklerinin 2 farklı kol (orta ve yüksek) ve her kolda 4 ana yöne göre değişimi incelenmiştir. Meyve ağırlığı 1.42 g ile 1.68 g, iç ağırlığı 0.91 g ile 1.03 g, iç oranı %48.51 ile %53.61, kabuk kalınlığı 0.91 mm ile 1.03 mm, göbek boşluğu büyüklüğü 2.24 mm ile 2.96 mm, boş meyve oranı %1.33 ile %2.89, buruşuk iç oranı %12.22 ile %23.04, sağlam iç oranı %74.74 ile %85.04 ve genel beyazlama oranı %61.93 ile 89.96 arasında değişmiştir. Çalışmada meyve ağırlığı, iç ağırlığı, meyve uzunluğu, iç uzunluğu ve beyazlama oranı üzerinde yükseltinin etkisi önemli olmuş, genellikle orta kolda daha kaliteli meyveler elde edilmiştir. Yöneylerin etkisi ise iç oranı, meyve uzunluğu, iç uzunluğu ve göbek boşluğu büyüklükleri bakımından önemli olmuştur. Genel olarak en düşük kalite özellikleri kuzey yönde bulunmuştur. Yön X yükselti etkileşimi ise sadece kabuk kalınlığı ve verim bakımından etkili olmuştur.

This study was carried out in Nebiyan Basin, 19 Mayıs District of Samsun in 2017. Some nut and kernel properties of 2 different zones (medium and high) and their difference according to 4 main directions in each zones were examined in Çakıldak hazelnut cultivar. According to the mean values in the direction and zone combinations, nut weight was between 1,42 to 1,68 g, kernel weight 0,91 to 1,03 g, kernel ratio 48,51 to 53,61%, shell thickness 0,91 to 1,03 mm, kernel cavity size 2,24 to 2,96 mm, blank nut ratio 1,33 to 2,89%, shriveled kernel of 12,22 to 23,04%, good kernel ratio 74,74 to 85,04% and a pellicle removal rate 61,93 to 89,96%. In this study, nut weight, kernel weight, nut length, kernel length and the effect of elevation on the pellicle removal ratio were significant and generally higher quality fruits were obtained in the middle zone. The effect of the direction was significant in terms of kernel rate, nut length, kernel length and kernel cavity size. Generally, the lowest quality characteristics were found in the north direction. Direction X elevation interaction was effective only in shell thickness and yield.