Lise Öğretmenlerinin Öğrenci Kontrol Eğiliminin Tükenmişlik ve Çeşitli Değişiklikler İle İlişkisi

Abstract

K6 BÖLÜM VII ÖZET Bu araştırma, ülkemizde öğrenci kontrol eğilimi ile ilgili olarak yapılan ilk çalışma niteliğini taşımaktadır. Araştırmada ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin öğrenci kontrol eğilimleri tükenmişlik ve çeşitli değişkenler açısından ele alınıp incelenmiştir. Öğrenci kontrol eğilimi ile tükenmişlik arasındaki ilişki belirlendikten sonra, öğretmenlerin cinsiyet, yaş düzeyi, meslekteki çalışma süresi, branş, öğrenim durumu, medeni durum ve sahip oldukları çocuk sayılarına göre öğrenci kontrol eğilimlerinin değişme gösterip göstermediğine bakılmıştır. Araştırma evrenini 1994-1995 öğretim yılında Samsun il merkezindeki devlet liselerinde görev yapan öğretmenler, örneklemi ise bu evrenden şans (random) yoluyla seçilen 281 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada, öğretmenlerin öğrenciye yaklaşım biçimlerinin belirlenmesinde öğrenci Kontrol Eğilimi ölçeği, öğretmenlerin duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı algılamalarının belirlenmesinde de Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlerin demografik özelliklerine ait bilgiler ise Kişisel Bilgi Anketi ile toplanmıştır. Araştırmadaki alt problemlerin özelliğine göre, değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymada korelasyon; iki grup arasındaki farkı belirlemede t-testi; üç ve daha fazla grup arasındaki ilişkiyi incelemede ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Bu araştırmada elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir:X7 1. Öğretmenlerin öğrenci kontrol eğilimi düzeyi ile duygusal tükenme düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=.18, p<01). 2. Öğretmenlerin öğrenci kontrol eğilimi düzeyi ile duyarsızlaşma düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=.31, p<.01). 3. öğretmenlerin öğrenci kontrol eğilimi düzeyi ile kişisel başarı düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-.16, p.05). 5. öğretmenlerin yaş düzeylerine göre öğrenci kontrol eğilimi düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (F=.84, p>05). 6. Öğretmenlerin meslekteki çalışma süresine göre öğrenci kontrol eğilimi düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (F=.34, p>.05). 7. öğretmenlerin branşına göre öğrenci kontrol eğilimi düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (F=.90, p>.05). 8. Öğretmenlerin öğrenim durumuna göre öğrenci kontrol eğilimi düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (t=.96, p>.05). 9. öğretmenlerin medeni durumuna göre öğrenci kontrol eğilimi düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (t=.96, p>05). 10. Öğretmenlerin sahip oldukları çocuk sayısına göre öğrenci kontrol eğilimi düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (F=29, p>.05).