Çelik Sacların Asimetrik Haddelenmesinde Pürüzlülük Transferinin Deneysel Olarak İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada asimetrik haddelemede hız, kalınlık azalması, merdane yüzey pürüzlülüğü, malzeme kalınlığı, yüzey durumu (kuru veya yağlanmış) ve haddeleme kuvveti gibi haddeleme parametrelerinin pürüzlendirme karakterizasyonu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Haddeleme testine tabi tutulan numunelerin yüzey pürüzlülükleri ölçülmüştür. Pürüzlülük değerlerinin ortalaması ve standart sapması belirlenerek 3 boyutlu tarama görüntüleri elde edilmiştir. Yağlanmış pürüzlendirme deneyleri, yağlamanın pürüzlülük transferini azalttığını ortaya çıkarmıştır. Haddeleme hızı arttıkça malzeme yüzeyindeki pürüzlülüğün azaldığı bulunmuştur. Öte yandan yüksek hız, yüzey pürüzlülüğünü artıran haddeleme kuvvetini artırıcı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Hızın standart sapma üzerindeki etkisi doğru orantılı olarak değişmektedir. Ayrıca yağlı haddeleme yüksek hızlarda daha homojen bir pürüzlülük dağılımı sağlarken, kuru haddeleme daha düşük hızlarda homojen bir pürüzlülük vermiştir. Kalın malzemelerle haddeleme kuvvetinin daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Kalın malzeme kullanımında merdane pürüzlülüğünün haddeleme kuvvetine fazla etkisi olmazken, ince malzeme kullanımında çok pürüzlü merdanede bu etki daha belirgin olmuştur. Pürüzlü ve çok pürüzlü merdanelerin kullanıldığı küçük ezme oranlarında standart sapmanın daha düşük olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre asimetrik haddelemenin geleneksel haddelemeye göre bazı avantajları olmasına rağmen çelik sacların pürüzlendirilmesi için uygun bir yöntem olmadığı sonucuna varılmıştır.