Sivas ve Çevresinde Yaşayan Alevilerin İnançları

Abstract

XI SİVAS VE ÇEVRESİNDE YAŞAYAN ALEVİLERİN İNANÇLARI ÖZET Araştırmamızı bir giriş bölümü ile üç ana bölüm halinde planladık. Giriş bölümünde araştırma ile ilgili metodolojik bilgiler ile Sivas'ın siyasî tarihinin bir özetini vermeye çalıştık. Birinci bölümde, Türklerin Anadolu'ya gelmeleri ile birlikte oluşan Müslüman halkın inanç yapısı ve kurulan devletlerin inançlara yaklaşımını genel hatlarıyla ele aldık. Bu arada Aleviliğin temelini oluşturduğu bazı kimselerce ifade edilen birtakım dinî - siyasî ayaklanmalar ile önemli tarikatlerin yapısını vermeye gayret ettik. Yine günümüz Aleviliğinin oluşum kaynağı olarak gördüğümüz Safevîlerin yaydığı inanç sistemini ve Osmanlı - Safevî ilişkileri bağlamında ortaya çıkan olayları değerlendirdik. İkinci bölümde, genelden özele doğru giderek, Aleviliğin Sivas ve çevresindeki yapısmı tespite çalıştık. Başta merkez ilçe olmak üzere bütün yerleşim birimlerini nüfus ve inanç açısından inceledik. Araştırmamızın en kapsamlı bölümünü oluşturan üçüncü bölümde ise, Alevilik konusunda ifade edilen bilgiler ile, günümüzdeki uygulamalar arasındaki benzerlik ve farklılıkların üzerinde yoğunlaştık. Bu bölümde, bir bakıma Sivas ve çevresinde yaşayan Alevileri inanç, ibâdet, erkân ve ahlakî açılardan tanımaya ve tanıtmaya gayret gösterdik. Böylece Alevilik konusunda yazılan teorik bilgiler ile yaşanan Alevilik arasındaki benzerlik ve farklılıkları dikkatlere sunmak suretiyle, Alevilik konusundaki yaklaşımlara bir kapı aralamaya çalıştık. Ayrıca bu konuda araştırma yapmak isteyenlere de birtakım ipuçları vermeyi arzuladık.

xu THE BELIEFS OF THE ALAWIS LIVING IN SIVAS AND ITS SURROUNDINGS ABSTRACT We planned our study as an introduction and three main chapters. In the introduction we tried to summarize the political history of Sivas and to give information about the methodological aspects of the study. In the first chapter we took up the convictional structure of the Muslim people and the approach of the established states to the beliefs in general after the emigration of the Turks to Anatolia, and we also tried to give information about some religious - political rebellions that are supposed by someones to have constituted the base of Alawism and about the structures of some leading sects. At the same time, we evaluated the system of the belief spread by safawis which is the source of the formation of today's Alawism, and some events which happened in the context of Ottoman - Safawi relations. In the second chapter we tried to discover the structure of Alewism in Sivas and its surroundings form general to special Starting form the contre town, we examined all the residence units form the angle of population and blief. In the third part constituting the most comprehensive part of the study, we focused on the differences and similarities between the information stated on the sabject of Alawism and today's acts and applirations. In this part we tried to know and introduce the Alewis living in Sivas and its surroundings from the aspects of belief, worship, action and ethics. So we tried to open a door for the approaches to the subject of Alewism by presenting the similarities and differences between the theoretical in formation written on Alawism and the living Alewism to the care of the interested. In addition we wanted to give clues to those who wish to research the subject.