Kadınların Tek Ebeveynlik ve Yoksulluk Deneyimleri Samsun İli Atakum İlçesi Örneği

Abstract

Yoksulluğun kadınlaşması ve kadın reisli tek ebeveynli hanelerin sayısının giderek yükselmesi, sosyal bilimler alanında özellikle kalkınma literatüründe son yıllarda önem kazanan konular arasındadır. Türkiye'de tek ebeveynli ailelerin büyük bir çoğunluğunu (%79) kadınların tek ebeveyn olduğu haneler oluşturmaktadır. Tek ebeveynli aileler, çoğu durumda çocukların bakım ve velayetinin getirdiği yükü ve hanenin geçimini tek başına üstlenmek anlamına geldiğinden, günlük yaşamda diğer ailelere göre sosyal, ekonomik ve psikolojik sorunlara daha fazla maruz kalmaktadır. Özellikle patriyarkal toplum yapısı içerisinde kadınların hemen her alanda ikincil ve erkeğe tabi konumları göz önüne alındığında, kadınların tek ebeveyn olduğu haneler sosyo-ekonomik problemlerden, özellikle de yoksulluktan en çok etkilenen dezavantajlı gruplar arasında yer almaktadır. Bu çalışmada Türkiye'de yoksulluk ile karşı karşıya kalma riski en yüksek gruplardan biri olan, kadınların tek ebeveyn olduğu haneler ve yoksulluğun feminizasyonu arasındaki ilişkiye odaklanılacaktır. Bu amaçla öncelikle literatürde 'yoksulluğun kadınlaşması, 'yoksulluğun feminizasyonu' kavramları ile ifade edilen kadın yoksulluğunun artması ve kadınların yaşadığı yoksulluk biçimlerinin yaygınlaşması olgusu ele alınacaktır. Kadın reisli tek ebeveynli ailelerin oranının artması ve yoksulluğun feminizasyonu arasında nasıl bir ilişki olduğu, kadın yoksulluğu ve aile yapısı alanındaki literatürden faydalanılarak araştırılacaktır. Samsun ili Atakum ilçesinde yaşayan kadın reisli hanelerle görüşmeler yapılmıştır. Bu hanelerdeki kadınların tek ebeveynlik süreçleri, yaşadıkları yoksulluk, karşılaştıkları zorluklar ve mücadele yöntemleri araştırılmıştır.The feminisation of poverty and the increasing number of female-headed single-parent households are among the issues that have gained importance in the field of social sciences, especially in the development literature in recent years. In Turkey, the majority of single-parent households (79 per cent) are female-headed households. Single-parent families are exposed to social, economic and psychological problems in daily life more than other families, since in most cases it means undertaking the burden of care and custody of children and the livelihood of the household alone. Especially considering the subordinate and subordinate position of women in almost every field within the patriarchal social structure, single-parent households are among the disadvantaged groups most affected by socio-economic problems, especially poverty. This study will focus on the relationship between single-parent female-headed households, one of the groups with the highest risk of facing poverty in Turkey, and the feminisation of poverty. For this purpose, firstly, the phenomenon of increasing female poverty and the spread of the forms of poverty experienced by women, which is expressed in the literature with the concepts of 'feminization of poverty' and 'feminization of poverty', will be discussed. The relationship between the increase in the proportion of female-headed single-parent families and the feminisation of poverty will be investigated by making use of the literature on women's poverty and family structure. Interviews were held with female-headed households living in Atakum district of Samsun province. The single parenthood processes of women in these households, the difficulties they face and their coping methods have been investigated.