Mert Irmağı (Samsun) Balıklarının Taksonomik ve Faunistik Yönden Araştırılması

Abstract

MERT IRMAĞI (SAMSUN) BALIKLARININ TAKSONOMİK VE FAUNİSTİK YÖNDEN ARAŞTIRILMASI ÖZET Mert Irmağı'nda yaşayan balık türlerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılan bu araştırma, Mayıs 1999 - Haziran 2000 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Balık örneklerini toplamak amacıyla ırmak boyunca, ırmağın ekolojik karakterlerini temsil eden 4 istasyon belirlenmiştir. Çalışma süresince toplam 244 balık örneği; elektro şok aleti, balık kepçeleri, balık ağları ve oltalar aracılığıyla yakalanmıştır. Bu çalışmada 3 familyaya ait 3 tür ve 2 alttür teşhis edilmiştir. Bunlar : Cyprinidae familyasından Leuciscus cephalus orientalis NORDMANN, 1840; Capoeta capoeta sieboldi STEİNDACHNER, 1864; Capoeta tinea HECKEL.1843; Cobitidae familyasından Orthrias (Noemacheilus) angorae STEİNDACHNER, 1897; Gobiidae familyasından Gobius (Neogobius) fluviatilis PALLAS, 1811 olarak belirlenmiştir. Mert Irmağı'ndan yakalanan türlerin ve alttürlerin teşhisinde kolaylık sağlamak amacıyla familya, tür ve alttür düzeyinde, diagnostik karakterlerden oluşan bir tür tayin anahtarı hazırlanmıştır. Balık türlerinin sinonimleri, tip yerleri, yerel isimleri, taksonomik karakterleri, ekolojik özellikleri, üreme davranışları, ekonomik önemleri, avlanmaları ve coğrafik dağılımları bu çalışmanın bilgilerine ve literatüre göre yapılmıştır. Bu çalışmada belirlenen sistematik karakterler, sözkonusu balık türleri ve alttürleri hakkında benzer çalışmalarda kaydedilen bilgilerle karşılaştırmıştır. Bütün türlerin ve alttürlerin orjinal fotoğrafları bu çalışmanın sonunda gösterilmiştir. Toplam beş taksondan üçünün insan besini bakımından ekonomik önem taşıdığı belirlenmiştir. Bunlar : Leuciscus cephalus orientalis, Capoeta capoeta sieboldi, Capoeta tinca olup aynı zamanda en bol bulunan balık türleridir. Orthrias (Noemacheilus) angorae'nm Gobius {Neogobius) fluviatilis'den daha yaygın olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda Mert Irmağı'nda yaşayan ekonomik öneme sahip balıkların korunması ve değerlendirilmesi konusunda bazı öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler : Mert Irmağı, Balık, Taksonomi, Fauna.THE INVESTIGATION IN POINT OF TAXONOMIC AND FAUNATIC OF THE RIVER MERT (SAMSUN) FISHES ABSTRACT The aim of this study is to find out the fish species inhabiting in The River Mert. The study was conducted between the dates of May 1999 and June 2000. Four stations all representing the ecological characters of The River Mert were determined for fish collection along The River. Totally 244 fish samples were caught by electro - shocker, scoop nets, fish nets and fishing lines during the study time. In this study 3 species and 2 sub-species belonging to 3 families were identified. These were identified : Leuciscus cephalus orientalis NORDMAN.1840; Capoeta capoeta sieboldi STEİNDACHNER, 1864; Capoeta tinea HECKEL, 1843 from Cyprinidae family; Orthrias (Noemacheilus) angorae STEİNDACHNER, 1897 from Cobitidae family; Gobius (Neogobius) fluviatilis PALLAS, 1811 from Gobiidae family. A species identification key composed of diagnostic characters, at the level of family was prepared to facilitate the idendification of species and subspecies obtained from The River Mert. The synonyms, terra typicas, local names, taxonomical characters, ecological features, reproduction behaviors, economical importance, cathces and geographical distributions of the fish species were made according to the datas of this study and references. The systematical characters determined in this study were compared to data recorded with similiar studies about the mentioned fish species and sub species. The original photographs of all the species and subspecies were represented at the end of this study. It is concluded that 3 of the total 5 taxons were economically important as human food. These were Leuciscus cephalus orientalis, Capoeta capoeta sieboldi, and Capoeta tinea which were also most abundant ones. Also Orthrias (Noemacheilus) angorae was observed to be more abundant than Gobius (Neogobius) fluviatilis. In conclusion of this study some suggestions were made about the protection and the evaluation of the economically important fishes inhabiting in The River Mert. Key Words: The River Mert, Fish, Taxonomy, Fauna.