Sıklet Sporcularının Kilo Verirken Yapmış Olduğu Hatalar Üzerine Bir Araştırma

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı, sıklet sporcularının müsabaka öncesi hızlı kilo verme süreçlerine ilişkin deneyimlerini, karşılaştıkları zorlukları, yaptıkları hataları ve bu sürecin performanslarına olan etkilerini nitel bir yaklaşımla ortaya koymaktır. Ayrıca, antrenörlerin söz konusu sürece ilişkin gözlem, bilgi ve değerlendirmelerini de analiz ederek kilo verme stratejilerinin sporcu sağlığı ve performansı üzerindeki etkilerine dair bütüncül bir bakış açısı geliştirmek hedeflenmektedir. Araştırmanın evrenini 18 yaş ve üstü bireysel dövüş sporları ile ilgilenen elit sporcular oluşturmaktadır. Örneklemini ise 8 Elit sporcu oluşturmaktadır. Çalışma sıklet sporu yapan kişilerce bizzat görüşülerek ses kayıt yöntemiyle sıklet sporcularının bizzat kendi görüşleri alınarak yapılmıştır. Bu çalışmanın bulguları, sıklet sporcularının kilo verme süreçlerinde karşılaştıkları zorlukların çok boyutlu olduğunu ve özellikle plansız, son dakika yapılan kilo kayıplarının hem fiziksel hem de psikolojik sağlığı olumsuz etkilediğini göstermektedir. Sporcuların performanslarını koruyabilmeleri için kilo kaybının zamana yayılması, beslenme ve antrenman süreçlerinin bilimsel temellere dayalı şekilde yönetilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Gelir düzeyinin stres algısı üzerinde belirleyici olduğu; düşük gelirli sporcuların kişisel stresörlere, orta gelirli sporcuların ise çevresel faktörlere karşı daha duyarlı olduğu görülmüştür. Ayrıca, antrenörlerin bilgi eksiklikleri ve geleneksel yöntemlere bağlılıklarının sürecin etkinliğini sınırladığı, buna karşın sporcuların bireysel farkındalıklarının arttığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kilo verme sürecinin etkili şekilde yönetilebilmesi için bireyselleştirilmiş, bilimsel temelli ve profesyonel destekle yürütülen yaklaşımların benimsenmesi gereklidir.The primary aim of this study is to explore, through a qualitative approach, the experiences of weight-class athletes regarding rapid weight loss practices prior to competition, the challenges they face, the mistakes they make, and the effects of these processes on their athletic performance. Additionally, the study seeks to develop a holistic understanding of the impact of weight loss strategies on athlete health and performance by analyzing coaches' observations, knowledge, and evaluations related to this process. The research population consists of elite athletes aged 18 and above who are engaged in individual combat sports. The sample includes eight elite athletes. Data were collected through in-depth interviews conducted face-to-face, and audio recordings were used to capture the athletes' direct perspectives. The findings of the study reveal that the challenges faced by weight-class athletes during the weight loss process are multidimensional, and that unplanned, last-minute weight loss practices negatively affect both physical and psychological health. To maintain performance, it is emphasized that weight loss should be distributed over time and managed based on scientifically grounded nutrition and training protocols. The results also indicate that income level plays a significant role in perceived stress: while low-income athletes are more sensitive to personal stressors, those with moderate income are more affected by environmental stress factors. Furthermore, the study identifies a lack of up-to-date knowledge among coaches and their reliance on traditional methods as limiting factors in the effectiveness of the process, whereas athletes' individual awareness appears to be increasing. In conclusion, the effective management of the weight loss process requires the adoption of individualized, scientifically-based, and professionally supported approaches.