Muhammed El-Antâkî'nin ''El-Muhît Fî Esvâti'l-Arabiyye ve Nahvihâ ve Sarfihâ'' Adlı Eseri Bağlamında Arap Dil Fonetiği

Abstract

Çalışmamızın amacı öncelikle dil âlimi, müellif Muhammed Antâkî'nin Arap dilinin fonetiği ile ilgili görüşlerini tespit etmek, bu bağlamda Arapçanın fonetiğini incelemektir. Araştırma giriş, bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırma konusu belirtilerek bu konunun seçilme amacı, araştırma konusunun kaynaklık ettiği problem ve araştırmada izlenen yöntem ve yararlanılan kaynaklara değinildi. Birinci bölümde müellifin hayatı ve eserlerine dair elde edilen bilgiler sunuldu. Bu bölümde müellifin hayatı ve eserleri ile ilgili tarihler verilmeye çalışıldı. Arap diline dair yaptığı çalışmalar ve bu sahada tuttuğu yer gözler önüne serildi. İkinci bölümde fonetik kavramı üzerinde duruldu. Bu kavramla ilgili olarak tanım, tarihçe ve bu alanla yakından ilgili disiplinlere değinildi. Farklı araştırma kollarıyla nasıl bir ilişki içinde olduğu konusuna temas edildi. Sesin yapısı, seslerin taşıdığı nitelikler ve Arap dilinde ses ile ilgili hükümler detaylı bir şekilde konu edildi. Anatomik ve lugavî olarak Arapça'daki ses sistemi üzerinde duruldu. Üçüncü bölümde seslerin geçirdiği değişim ve dönüşümler örneklerle birlikte ele alındı. Bu bağlamda bazı seslerin okunması, îlâl, ibdâl, imâle konusu, vakf ve ibtida halleri, dil sistemi içerisinde bulunan hazf şekilleri incelendi. Müellifin tespitlerinden yola çıkılarak, Arap dilinde -ses ile ilgili- şaz, câiz ve vacip kullanımlar elde edildi. Son olarak, ulaşılan bu veriler ile eser hakkında değerlendirmelerde bulunuldu. Anahtar Sözcükler: Fonetik, Fonem, Sesin oluşumu, Fer'i ses, Ses değişimleri.

The aim of this research is primarily determination of Muhammed el Antâkî's ideas about phonetic of Arabic language while making this, work on arabic's phonetic characteristic. This study consists of one introduction, parts and one conclusion. In the entry section, the subject, importance, aim and method of research have been discussed. In the first chapter, information has been given about his life story and his works. In this part date range has been submitted in connection with his biography. The ımportance of writer and his studies is mentioned. In the second section, it is emphasized that term of phonetic. Pertaining to this term, definition, chronology and related discipline are expressed and the subject is ''related side'' tried to explain. Stracture of voice, function of voice and rules about arabic voice system have been explained in detail. Anatomical and phonetical voice systems are studied. In the third chapter, phonetical alternation and transformation have been mentioned by giving examples. In this context, ilâl, ibdal, imâle, hazf, vakf ve ibtida positions are handled. Considering writer's sayings, -corcerning to voice- obtained ''şaz, câiz and vâcip usages.'' Finally, obtained datas and book of Antâkî have been evaluated. Key Words: Phonetic, Phoneme, Voice system, Secondary voice, Phonetic change.