Kuramdan Yerele: Samsun'da Kadınların Siyasetle Kurduğu İlişki Üzerine Feminist Bir Değerlendirme

Abstract

Bu tez, kırsal kesimde yaşayan kadın seçmenin siyasal özneliğini anlamaya yönelik bir çaba olarak konumlanmakta; feminist teorilerin söylem ve önerilerinin bu toplumsal tabanda nasıl karşılık bulduğunu sorgulamaktadır. Kadınların karar alma mekanizmalarında yeterince yer almamaları ve temsilde yaşadıkları sorunlardan hareketle, çalışma hem kuramsal feminizmin kırsaldaki kadınlara ulaşma kapasitesini hem de mevcut siyasal önlemlerin bu kesim üzerindeki etkilerini tartışmaya açmaktadır. Bu çerçevede, ilk bölümde liberal, kültürel, sosyalist, radikal, ekolojik ve İslami feminizm olmak üzere altı temel yaklaşım teorik düzeyde incelenmiş; bu yaklaşımların siyasal katılım, temsil ve dönüşüm talepleri detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Her bir feminist yaklaşımın kadını nasıl tanımladığı, toplumsal cinsiyet rolleriyle nasıl ilişki kurduğu ve siyasal alandaki önerileri kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Tezin ikinci bölümünde ise kadınların siyasetteki konumu uluslararası ve ulusal düzeyde kuramsal çerçeve doğrultusunda incelenmiş ve Samsun'un Alaçam ve Asarcık ilçelerine bağlı kırsal bölgelerde yapılan saha çalışmasına yer verilmiştir. Araştırmada serbest görüşme yöntemi tercih edilmiş, kadınların 'kadın olmak' deneyimlerine ilişkin algıları, eğitime ve kamusal yaşama dair tutumları, siyasetle kurdukları ilişkiler ve yerel temsil mekanizmalarına bakışları detaylı olarak analiz edilmiştir. Tematik analiz yöntemiyle, kadınların siyasal özneleşme süreçleri; karşılaştıkları yapısal, kültürel ve toplumsal engeller bağlamında değerlendirilmiş, feminist kuramların bu sahadaki yansımaları ile kıyaslamalar yapılmıştır. Araştırma bulguları, kırsalda yaşayan kadınların siyasete dair ilgilerinin düşük olmadığını; aksine, siyasete aktif olarak katılmaya istekli ve hazır olduklarını göstermektedir. Ancak ataerkil normların sürekliliği, geleneksel rollerin baskınlığı ve yeterli destek mekanizmalarının eksikliği bu istekliliğin hayata geçirilmesini engellemektedir. Bu bağlamda tez, kırsal kesimde yaşayan kadınların siyasete dair arzularını ve potansiyellerini görünür kılmakta; onların sessizliğini ilgisizlik değil, dönüşümü bekleyen bir direnç biçimi olarak tanımlamaktadır. Kadınların seslerinin duyulması, sadece bireysel değil, toplumsal bir dönüşümün kapısını aralayabilir. Anahtar Sözcükler: Feminist Teori, Toplumsal Cinsiyet, Kadın ve Siyaset, Samsun, Siyasal KatılmaThis thesis is positioned as an effort to understand the political subjectivity of women voters living in rural areas; it questions how the discourses and proposals of feminist theories resonate within this social base. Based on the observation that women are insufficiently represented in decision-making mechanisms and face challenges in political representation, the study opens a discussion on the extent to which both theoretical feminism and existing political measures reach women in rural settings. Within this framework, the first chapter examines six major feminist approaches—liberal, cultural, socialist, radical, ecological, and Islamic feminism—at a theoretical level. These approaches are evaluated in detail with regard to their demands for political participation, representation, and transformation. Each feminist approach is comprehensively analyzed in terms of how it defines women, relates to gender roles, and proposes solutions in the political sphere. In the second chapter of the thesis, after examining the position of women in politics at both international and national levels, the field study conducted in the rural areas of Alaçam and Asarcık districts of Samsun is presented within the framework of the theoretical approach. The research employed the free interview method, analyzing women's perceptions of 'being a woman,' their attitudes towards education and public life, their relationship with politics, and their views on local representation mechanisms. Through thematic analysis, women's capacities for political subjectification are assessed within the context of structural, cultural, and societal barriers, and compared with the theoretical implications of feminist thought. The findings reveal that rural women are not indifferent to politics; on the contrary, they are willing and ready to participate actively. However, the persistence of patriarchal norms, the dominance of traditional gender roles, and the lack of adequate support mechanisms hinder the realization of this willingness. In this respect, the thesis makes the desires and potential of rural women in politics visible, redefining their silence not as apathy but as a form of resistance awaiting transformation. The voices of these women, when heard, could open the door not only to individual empowerment but also to broader social transformation. Keywords: Feminist Theory, Gender, Women and Politics, Samsun, Political Participation