İsyan Ahlâkı Kavramı Bağlamında Nurettin Topçu'nun Edebî Eserleri Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışmada, Türk fikir dünyasında önemli bir isim olan Nurettin Topçu'nun felsefî anlamda bir sisteme oturttuğu 'isyan ahlâkı' düşüncesi, yine Nurettin Topçu'nun edebî eserleri olan Taşralı adıyla yayımlanan hikâyeleri ve Reha adlı romanında incelenmeye çalışılmış ve bu düşüncenin hikâyeleri ve romanında nasıl ele alındığı saptanmıştır. 'İsyan ahlâkı' düşüncesi birey ve toplum üzerinden şekillenen bir yapıya sahip olduğu için çalışmamızda öncelikle bireyin toplum içindeki yerine ve var oluşuna değinilmiş daha sonra da 'isyan ahlâkı' düşüncesi felsefî anlamıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Nurettin Topçu'nun sanat ve edebiyat görüşü, sanatın isyanla bağlantısı noktasından açıklanarak kendi hikâyeleri ve romanı üzerinde isyan ahlâkı düşüncesinin nasıl işlendiğine dair bir inceleme yapılmıştır. Çalışmamızın sonucunda, Topçu'nun hikâyelerinde 'isyan ahlâkı' düşüncesini, isyanın amacını, yapısını ve mahiyetini ortaya koyacak biçimde ve isyan eden bir kimsenin yürüyeceği yolun nasıl bir yol olduğunu gösterecek şekilde yansıttığı, Reha adlı romanında ise isyanın, 'isyan ahlâkı' düşüncesini tam anlamıyla yansıtacak bir biçimde ele alınamadığı çıkarımlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: isyan ahlâkı, birey, toplum, hikâye, roman

In this study, the idea of 'rebellion ethics' that Nurettin Topçu, who is an important name in Turkish intellectual world has been put in a system in philosophical sense, the stories published under the name of Taşralı and the novel Reha which are the literary works of Nurettin Topçu are tried to be examined and it is determined how this idea is contextualized in his stories and novel. Because of the idea of 'rebellion ethics' takes form over the individual and the society, in our study we firstly mentioned about the place of the individual in the society and its existence then it is tried to explain that 'rebellion ethics' with its philosophical meaning. Art and literature view of Nurettin Topçu is explained in the point of the relation between art and rebellion and how the idea of 'rebellion ethics' is reflected in his stories and novel is examined. At the end of our study we reached these two results. First we see that in the stories of Topçu he reflected in a way to show a rebel how the road which he will walk is by presenting the idea of 'rebellion ethics', the aim, mentality and nature of rebellion. Second we see Topçu could not reflect rebellion in the perspective of 'rebellion ethics' in his novel. Keywords: rebellion ethics, individual, society, story, novel