V-Notes Histerektomi, Vajinal Histerektomi ve Total Laparoskopik Histerektomi Operasyonlarının Retrospektif Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Histerektomi, jinekolojik cerrahide önemi büyük olan bir operasyondur. Günümüzde histerektomi, abdominal yolla ve minimal invaziv tekniklerle ( laparoskopik, vajinal , v-NOTES, robotik ) yapılabilmektedir. Histerektomi yönteminin belirlenmesinde hastanın kliniği, anatomisi, histerektomi endikasyonu, cerrahın tecrübesi, histerektomi yapılacak merkezin donanımı belirleyici olmaktadır. Literatürde yapılan çalışmalarda vajinal yolun hasta konforu açısından daha sık seçilmesi gerektiği düşünülse de histerektomi tekniklerinin birbirlerine göre avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Çalışmamızda yeni bir yöntem olan v-NOTES histerektomi ile vajinal histerektomi ve laparoskopik histerektominin retrospektif karşılaştırılması amaçlanmıştır. Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya 1 Ocak 2021 tarihi ile 1 Aralık 2022 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum kliniğimizde yapılan benign endikasyonlu 186 histerektomi vakası dahil edilmiştir. Bu tarih aralığında yapılan tüm v-NOTES histerektomi operasyonları çalışmaya dahil edilirken hasta seçiminde bias olmaması açısından son 62 vajinal histerektomi ve son 62 laparoskopik histerektomi operasyonu çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamız, retrospektif ve tek merkezli bir çalışmadır. Operasyonlar eşit sayıda çalışmaya dahil edilmiştir. Bu üç histerektomi tekniğinin endikasyonları, ağrı skorları , pariteleri, postoperatif taburculuk süreleri ,operasyon süreleri, hastaların yaşları, vücut kitle indeksleri, preoperatif ve postoperatif hemoglobin farkları, intraoperatif veya postoperatif komplikasyon olup olmaması , hastaların geçirilmiş sezaryen öyküsü ve/veya pelvik cerrahi öyküsünün bulunup bulunmayışı, operasyonlarda ooferektomi ve salpenjektomi oranları , ek cerrahi ihtiyacı ,ek cerrahi prosedür uygulanıp uygulanmayışı ve uterus ağırlıklarına göre üç cerrahi teknik karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Üç cerrahi teknik karşılaştırıldığında en az hemoglobin düşüşü v-NOTES histerektomi grubunda bulunmuştur ve v-NOTES histerektomideki ortalama hemoglobin farkı vajinal histerektomiden (VH) anlamlı olarak düşük bulunmuştur(p:0,009<0,05). Operasyon süresinde ise ortalama en uzun süre v-NOTES histerektomi grubundadır ve vajinal histerektomi grubunun operasyon süresi, V-NOTES histerektomi grubuna göre anlamlı olarak daha kısa sürmüştür (p:0,005<0,05) . Taburculuk süreleri karşılaştırıldığında, v-NOTES histerektomi grubunun anlamlı olarak laparoskopik histerektomi grubuna göre daha kısa sürede taburcu edildiği görülmüştür (p:0,022<0,05), vajinal histerektomi grubu ile ise aralarında anlamlı fark izlenmemiştir(p: 1,00>0,05). Çalışmamıza katılan hastaların yaş ortalamaları değerlendirildiğinde vajinal histerektomi yapılan grubun yaş ortalamasının en yüksek olduğu ve v-NOTES histerektomi ve laparoskopik histerektomi grubu ile aralarında anlamlı bir fark olduğu gözlenmiştir (p:0,01<0,05). Hastaların vücut kitle indeksleri karşılaştırıldığında ise ortalama vücut kitle indeki en yüksek v-NOTES histerektomi grubunda bulunmuş ve laparoskopik histerektomi ile aralarında anlamlı bir fark izlenmiştir(p:0,005<0,05) .Endikasyonlar değerlendirildiğinde ise laparoskopik histerektomi ve v-NOTES histerektomi grubunda en sık endikasyonu anormal uterin kanama oluştururken, vajinal histerektomi grubunun en sık endikasyonu pelvik organ prolabsusuydu. Bu üç cerrahi tekniğin postoperatif 6. Saat ağrı skoru karşılaştırıldığında 1,53 ile en düşük ağrı skoru v-NOTES histerektomi grubundaydı ve üç cerrahi teknik karşılaştırıldığında ağrı skoru açısından aralarında anlamlı bir farklılık vardı (p:0,01<0,05). Uterus ağırlıkları karşılaştırıldığında ise üç cerrahi teknik arasında anlamlı bir fark görülmemiştir ( p:0,426>0,05). Pelvik cerrahi öyküsü ve sezaryen öyküsü v-NOTES histerektomi grubunda vajinal histerektomi grubuna göre daha fazlaydı. Aynı zamanda ooferektomi ve salpenjektomi oranlarına bakıldığında da v-NOTES histerektomi grubunda vajinal histerektomi grubuna göre daha fazla izlenmiştir. Laparaskopik histerektomi grubunda ise en yüksektir. Hastaların pariteleri değerlendirildiğinde ise üç grup arasında anlamlı bir fark izlenmemiştir (p:1,139>0,05). İntraoperatif komplikasyonlar değerlendirildiğinde 1 v-NOTES histerektomi ve 2 vajinal histerektomi operasyonunda mesane perforasyonu gözlenmiş, 1 vajinal histerektomi operasyonunda ise kanama gözlenmiştir. Postoperatif komplikasyon üç grup için de olmamıştır. V-NOTES histerektomi grubunda 3 hastada, vajinal histerektomi grubunda 1 hastada ek cerrahi ihtiyacı olmuştur. Laparoskopik histerektomi grubunda ise ek cerrahi ihtiyacı gözlenmemiştir. Bu üç cerrahi teknikte kullanılan ek cerrahi prosedürler değerlendirildiğinde en fazla ek cerrahi prosedür uygulanan operasyon vajinal histerektomi grubu, en az ek cerrahi prosedür uygulanan operasyon ise laparoskopik histerektomi grubudur. Üç cerrahi teknik karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde ise ek cerrahi prosedür açısından cerrahi teknikler arasında anlamlı fark izlenmiştir ( p:0,01<0,05 ). Maliyetler değerlendirildiğinde vajinal histerektomi grubu en az maliyetli operasyon olup v NOTES histerektomi ve laparoskopik histerektomiye göre anlamlı olarak daha düşük maliyetlidir ( p:0,003<0,05, p:0,01<0,05).v-NOTES histerektomi ile laparoskopik histerektomi grubu maliyet açısından karşılaştırıldığında ise ;v-NOTES histerektomi grubu laparoskopik histerektomi grubuna göre anlamlı olarak daha düşük maliyetlidir (p:0,01<0,05 ). Sonuç: Üç cerrahi teknik karşılaştırıldığında; v-NOTES histerektomi grubu preoparatif ve postoperatif hemoglobin farkı en düşük operasyon olup, en düşük taburculuk süresi ve en düşük postoperatif 6. saat ağrı skoru bu cerrahi teknikte bulunmuştur. Çalışmamızdaki sonuçlara göre adnekslere ulaşımda v-NOTES histerektomi grubu vajinal histerektomiden daha etkili bulunmuştur. Geçirilmiş batın içi operasyonu olan veya uterusu büyük olan hastalarda da v-NOTES histerektomi, vajinal histerektomiye kıyasla operasyonu kolaylaştırır. Maaliyet hesabı yapıldığında en düşük maliyetli grup vajinal histerektomi grubu olarak bulunmuştur. Ayrıca v NOTES histerektomi grubu laparoskopik histerektomiye göre anlamlı olarak daha düşük maliyetli bulunmuştur. v-NOTES histerektomide vajinal histerektomiye göre daha geniş bir görüş alanı sağlanır ve laparoskopik histerektomiye göre daha düşük maliyetlidir. Ayrıca vajinal yol kullanılarak hastalara estetik sonuçlar verilebilmektedir. Tüm bu sonuçlarla v-NOTES histerektominin; laparoskopik histerektomi ve vajinal histerektomiye alternatif kullanılabilir güvenli bir cerrahi olduğu kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler :v-NOTES histerektomi, Vajinal Histerektomi ,Laparoskopik HisterektomiAim: Hysterectomy is an operation of great importance in gynecological surgery. Today, hysterectomy can be performed by abdominal and minimally invasive techniques (laparoscopic, vaginal, v-NOTES, robotic). In determining the hysterectomy method, the patient's clinic, anatomy, indication for hysterectomy, experience of the surgeon, and the equipment of the center where hysterectomy will be performed are decisive. Although it is thought that the vaginal route should be chosen more frequently in terms of patient comfort in the studies conducted in the literature, hysterectomy techniques have advantages and disadvantages compared to each other. The aim of this study was to retrospectively compare a new method, v-NOTES hysterectomy with vaginal hysterectomy and laparoscopic hysterectomy. Patients and Methods: Between January 1 2021 and December 1 2022, 186 cases of hysterectomy with benign indications performed in our Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine Obstetrics and Gynecology clinic were included in the study. While all v-NOTES hysterectomy operations performed in this date range were included in the study, the last 62 vaginal hysterectomy and the last 62 laparoscopic hysterectomy operations were included in the study in order to avoid bias in patient selection. Our study is a retrospective and single-centered study. Operations are included in an equal number of studies. Indications of these three hysterectomy techniques, pain scores and parities, postoperative discharge times, operation periods, age of the patients, basal mass index, preoperative and postoperative hemoglobin differences, whether there are intraoperative or postoperative complications, whether the patients have a previous history of cesarean section and/or pelvic surgery, the rates of oophorectomy and salpingectomy in the operations, the need for additional surgery, whether additional surgical procedures are performed and by uterine weight the three surgical techniques were evaluated comparatively. Results: When the three surgical techniques were compared, the least hemoglobin decrease was found in the v-NOTES hysterectomy group and the mean hemoglobin difference in v-NOTES hysterectomy was significantly lower than vaginal hysterectomy (p:0.009<0.05). The mean longest duration of the operation was in the V-NOTES hysterectomy group and the operation time of the vaginal hysterectomy group was significantly shorter than the V-NOTES hysterectomy group (p:0.005<0.05). When the discharge times were compared, it was seen that the v NOTES hysterectomy group was discharged significantly shorter than the laparoscopic hysterectomy group (p: 0.022<0.05), while there was no significant difference between the vaginal hysterectomy group (p: 1.00>0.05). When the mean age of the patients who participated in our study was evaluated, it was observed that the mean age of the group that underwent vaginal hysterectomy was the highest and that there was a significant difference between v-NOTES hysterectomy and laparoscopic hysterectomy group (p: 0.01<0.05). When the basal mass indexes of the patients were compared, the highest mean of the basal mass index was found in V NOTES hysterectomy group and a significant difference was observed between laparoscopic hysterectomy group (p:0.005<0.05). When the indications were evaluated, the most common indication in the laparoscopic hysterectomy and v NOTES hysterectomy group was abnormal uterine bleeding, while the most common indication for the vaginal hysterectomy group was pelvic organ prolabsus. These three surgical techniques are used postoperatively 6th hour pain score was compared the lowest pain score was in the v-NOTES hysterectomy group to 1.53, and there was a significant difference between the three surgical techniques in terms of pain score (p:0.01<0.05). Pelvic surgery history and cesarean section history were higher in the v-NOTES hysterectomy group than in the vaginal hysterectomy group. At the same time, when the rates of oophorectomy and salpingectomy were examined, it was more common in the v-NOTES hysterectomy group than in the vaginal hysterectomy group. It is highest in the laparoscopic hysterectomy group. When the parities of the patients were evaluated, no significant difference was observed between the three groups (p: 1,139>0,05). When intraoperative complications were evaluated, bladder perforation was observed in 1 v-NOTES hysterectomy and 2 vaginal hysterectomy operations, and bleeding was observed in 1 vaginal hysterectomy operation. Postoperative complication did not occur for all three groups. Additional surgery was needed in 3 patients in the V-NOTES hysterectomy group and in 1 patient in the vaginal hysterectomy group. In the laparoscopic hysterectomy group, the need for additional surgery was not observed. When the additional surgical procedures used in these three surgical techniques are evaluated, the operation with the most additional surgical procedures is the vaginal hysterectomy group and the operation with the least additional surgical procedure is the laparoscopic hysterectomy group. When the three surgical techniques were evaluated comparatively, a significant difference was observed between the surgical techniques in terms of additional surgical procedure (p:0,01<0,05). When the costs are evaluated, the vaginal hysterectomy group is the least costly operation and it is significantly lower cost than v-NOTES hysterectomy and laparoscopic hysterectomy ( p: 0.003<0.05, p: 0.01<0.05).When the v-NOTES hysterectomy and laparoscopic hysterectomy group are compared in terms of cost, the v-NOTES hysterectomy group is significantly lower cost than the laparoscopic hysterectomy group (p: 0.01<0.05). Conclusion: When the three surgical techniques were compared, the v-NOTES hysterectomy group had the lowest preoperative and postoperative hemoglobin difference, the lowest discharge time and the lowest postoperative 6th hour pain score were found in this surgical technique. According to the results of our study, v-NOTES hysterectomy group was found to be more effective than vaginal hysterectomy in accessing the adnex. In patients who have had a previous intra-abdominal operation or whose uterus is large, v-NOTES hysterectomy facilitates the operation compared to vaginal hysterectomy. When the cost was calculated, the lowest cost group was found to be the vaginal hysterectomy group. In addition, the v-NOTES hysterectomy group was found to be significantly lower cost than laparoscopic hysterectomy. v-NOTES hysterectomy provides a wider field of view than vaginal hysterectomy and is lower cost than laparoscopic hysterectomy. In addition, aesthetic results can be given to patients by using the vaginal route. With all these results, we believe that v-NOTES hysterectomy is a safe surgery that can be used as an alternative to laparoscopic hysterectomy and vaginal hysterectomy. Keywords: v-NOTES hysterectomy, Vaginal Hysterectomy, Laparoscopic Hysterectomy