Omü Diş Hekimliği Fakültesi Restoratif Diş Tedavisi Kliniğine Başvuran Hastalarda 'Ağız Sağlığı İçin Gözden Geçirilmiş Hastalık Algı Ölçeği'nin Uygulanması

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Restoratif Diş Tedavisi Anabilim Dalı'na başvuran diş çürüğüne sahip hastaları 'Ağız sağlığı için gözden geçirilmiş hastalık algı ölçeği' ile değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Çalışmamıza OMÜ Diş Hekimliği Fakültesi Restoratif Diş Tedavisi Anabilim Dalı'na başvuran 174 kadın ve 126 erkek olmak üzere toplamda 300 birey katıldı. Katılımcılardan sosyodemografik ve klinik özellikleri içeren anket ile Ağız Sağlığı İçin Gözden Geçirilmiş Hastalık Algı Anketi'ni doldurmaları istendi. Sonrasında yapılan muayenede ağız aynası ve yuvarlak uçlu sond kullanılarak reflektör ışığı altında her bireyin detaylı ağız içi muayeneleri ve radyolojik incelemeleri yapıldı. Çürük teşhisi için Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) kriterleri esas alındı. Hastaların ağzındaki çürük (D), çürük nedeniyle çekilmiş diş (M) ve dolgulu (F) dişlerin sayısı toplanarak DMFT değerlerine bakılıp çürük durumu değerlendirildi. Elde edilen veriler, SPSS 26 paket programı kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Ağız Sağlığı için Gözden Geçirilmiş Hastalık Algı Ölçeği ve alt boyutlarının dağılımı incelendiğinde süre (döngüsel) alt boyutun ortalaması 9,65±2,99; tedavi kontrolü alt boyutunun ortalaması 12,01±2,82; kişisel kontrol alt boyutunun ortalaması 17,29±3,36; hastalık anlama tutarlığı alt boyutunun ortalaması 14,26±3,70; süre (akut/kronik) alt boyutunun ortalaması 13,28±2,63; duygusal temsiller alt boyutunun ortalaması 14,71±5,82; sonuçlar alt boyutunun ortalaması 11,40±3,87; ölçekler toplamının ortalaması 92,60±13,37 olarak tespit edildi. Sonuç: Bu çalışmada, Ağız Sağlığı İçin Gözden Geçirilmiş Hastalık Algı Ölçeği puanları ile bireylerin sosyodemografik, sosyoekonomik, klinik ve davranışsal özellikleri arasındaki ilişkiler değerlendirilmiş; ağız sağlığı algısının cinsiyet, yaş, eğitim ve gelir düzeyi gibi değişkenlere bağlı olarak anlamlı biçimde farklılaştığı gösterilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, bu ölçeğin klinik uygulamalarda bireye özgü koruyucu ve tedavi planlamalarında yol gösterici olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.Objective: The aim of this study is to examine the 'Revised Illness Perception Questionnaire for Oral Health' in relation to sociodemographic characteristics among patients with dental caries who applied to the Department of Restorative Dentistry at the Faculty of Dentistry, Ondokuz Mayıs University. Materials and Methods: A total of 300 individuals, consisting of 174 females and 126 males, who presented to the Department of Restorative Dentistry at Ondokuz Mayıs University Faculty of Dentistry, were included in this study. Participants were asked to complete a questionnaire that included sociodemographic and clinical characteristics, along with the Revised Illness Perception Questionnaire for Oral Health. Subsequently, each participant underwent a comprehensive intraoral examination and radiographic evaluation under reflector light using a mouth mirror and a ball-ended probe. The diagnostic criteria for dental caries were based on the guidelines of the World Health Organization (WHO). The number of decayed (D), missing (M), and filled (F) teeth due to caries was summed to determine the DMFT scores, which were used to assess caries status. The collected data were analyzed using the SPSS version 26 software package. Results: When the distribution of the Revised Illness Perception Questionnaire for Oral Health and its subdimensions was examined, the mean score for the timeline (cyclical) subdimension was 9.65 ± 2.99; for treatment control, 12.01 ± 2.82; for personal control, 17.29 ± 3.36; for illness coherence, 14.26 ± 3.70; for timeline (acute/chronic), 13.28 ± 2.63; for emotional representations, 14.71 ± 5.82; for consequences, 11.40 ± 3.87; and the total mean score of the scale was determined to be 92.60 ± 13.37. Conclusion: In this study, the relationships between the scores of the Revised Illness Perception Questionnaire for Oral Health and individuals' sociodemographic, socioeconomic, clinical, and behavioral characteristics were evaluated. The findings revealed that perceptions of oral health significantly differed according to variables such as gender, age, education, and income level. Based on the data obtained, it was concluded that this scale could serve as a guiding tool in clinical practice for personalized preventive and treatment planning.