Sosyoekonomik Durumun Diyabet ile İlişkisi ve Diyabete Etkisinin İncelenmesi

Abstract

Amaç: Dünyada diyabet prevelansı artan bir eğilim göstermektedir. Bu çalışmada diyabet ve sosyoekonomik durum arasındaki ilişkiyive sosyoekonomik durumun diyabete etkisini belirlemek amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Çalışma kapsamında 2017 yılına ait ülke bazında diyabet, sağlık harcamaları, gini katsayısı, kişi başı sağlıkharcamaları ve kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasılaya ilişkin veriler, Organisation for Economic Co-operation and Development-Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ve Knoema veri tabanlarından alınmıştır. İstatistiksel veri analizi aşamasında tümuygulamalar R Project yazılımı ile hazırlanmıştır. Çalışmada; OECD ülkelerinin gelir, yoksulluk ve sağlık harcamaları göstergelerikullanılarak kümeleme analizi ve bağımsız değişkenler arasında çoklu bağlantı problemi saptandığından dolayı iz (ridge) regresyonanalizi yapılmıştır.Bulgular: Kümeleme analizi bulgularına göre, kişi başına gayrı safi yurtiçi hasılası ve kişi başına sağlık harcaması yüksek olan OECDülkelerinde diyabet prevalansının göreceli olarak daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Tahmin edilen iz regresyon modellerine bütüncülolarak bakıldığında, OECD ülkelerindeki kişi başına gelir düzeyinin 1.000 dolar artması sonucunda 100.000 kişi arasından 4 veya 5 kişiiçin diyabet hastalığının önlenebileceği ortaya çıkmıştır.Sonuç: Genel olarak bakıldığında Avrupa ve İskandinavya’nın gelişmiş ülkelerinin ekonomik ve sağlık göstergeleri açısından başarılıolan grupta yer aldığı görülmektedir. Kişi başına gayrı safi yurtiçi hasıla arttıkça diyabet prevalansının azalacağı sonucuna varılmıştır.