Özel Yetenekli Öğrencilerin Gerçek Yaşam Problemlerini Çözmelerine İlişkin Geliştirilen Sosyal Duygusal Yaratıcı Problem Çözme Modelinin Etkililiği

Abstract

Bu araştırmada Bilim ve Sanat Merkezinde eğitim gören özel yetenekli öğrencilerin gerçek yaşamda karşılaştıkları problemlere ilişkin bir model oluşturmaya çalışmak ve oluşturulan model doğrultusunda sosyal duygusal yaratıcı problem çözme etkinlikleri tasarlayarak, bu etkinliklerin etkililiğini incelemek amaçlanmaktadır. Çalışmada karma araştırma yöntemlerinden iç içe geçmiş desen kullanılmıştır. Özel yetenekli öğrenciler için Dr. Gil Noam tarafından geliştirilen Clover Modeli ve Isaksen, Dorval ve Treffinger tarafından günümüzde kullanılan şekliyle sunulan yaratıcı problem çözme yaklaşımından yararlanarak yeni yaratıcı problem çözme adımları tasarlanmıştır. Tasarlanan bu model kapsamında yaratıcı problem çözme etkinlikleri oluşturulmuş, oluşturulan etkinlikler pilot bir çalışmayla test edilerek asıl uygulamada kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 15 özel yetenekli öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Torrance Yaratıcı Düşünce Testi, Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği, Çocuklar için Problem Çözme Envanteri, araştırmacı notları, video kayıtlar ve çalışma yaprakları kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerle görüşmeler yapılarak etkinliklere ilişkin görüşleri alınmıştır. Araştırma bulgularına göre uygulanan sosyal duygusal yaratıcı problem çözme etkinliklerinden sonra öğrencilerin çoğunun yaratıcılık becerilerinde gelişme olduğu görülmüştür. Bununla birlikte öğrencilerin problem çözme ve sosyal duygusal becerilerinde de gelişme olduğu tespit edilmiştir. Çalışma yaprakları, video kayıtları ve araştırmacı notları kapsamında elde edilen bulgularda ise öğrencilerin son haftalarda ilk haftalara göre problem çözmede daha yaratıcı oldukları ortaya konmuştur. Öğrencilerle yapılan görüşmelerde ise etkinliklerden zevk aldıkları, eklenmesi ve çıkarılması gereken bir bölümün olmadığı şeklinde görüş belirttikleri görülmüştür.

The aim of this study is to develop a theoretical model addressing the real-life problems encountered by gifted students enrolled in Science and Art Centers, to design social emotional creative problem solving activities grounded in this model, and to investigate the effectiveness of the implemented activities. Furthermore, the study seeks to evaluate the effectiveness of these activities in enhancing students' creative problem-solving skills in real-world social and emotional contexts. An embedded design, one of the mixed research methods, was employed in the study. A new set of creative problem-solving steps was developed for gifted students, guided by the Clover Model created by Dr. Gil Noam and the current version of the Creative Problem Solving (CPS) approach presented by Isaksen, Dorval, and Treffinger. Based on this model, creative problem-solving activities were developed, tested through a pilot study, and then implemented in the main application. The study group consisted of 15 gifted students. The data collection tools used in the research included the Torrance Test of Creative Thinking, the Social Emotional Skills Perception Scale, the Problem Solving Inventory for Children, researcher notes, video recordings, and worksheets. In addition, interviews were conducted with students to gather their opinions about the activities. According to the research findings, most students showed improvements in their creative thinking skills following the activities. Moreover, the applied scales indicated that the students also demonstrated development in their problem-solving and social-emotional skills. Data gathered through worksheets, video recordings, and researcher notes revealed that students became more creative in problem-solving activities during the final weeks compared to the initial weeks. Interviews with students also showed that they enjoyed the activities and stated that there was no part that needed to be added or removed.