Sağlıkçılara Yönelik Uluslararası Hukuk Eğitiminin Gerekliliği: Ukrayna-Rusya Savaşı Üzerinden Bir Değerlendirme

Abstract

Uluslararası krizlerin uluslararası toplumun sağlığını olumsuz etkilemesi, sağlıkla ilgili kural, kurum ve süreçleri düzenleyen uluslararası hukuku ipso facto tartışmanın bir parçası haline getirmiştir. Sağlık ile uluslararası hukuk arasındaki bu ilişkinin sağlık profesyonellerince bilinmesi de haliyle bir ihtiyaca dönüşmüştür. Bu ihtiyacın giderilmesi sağlıkçılara yönelik uluslararası hukuk eğitimleriyle mümkün olur. Bu konudaki ilk girişimler 1980’lerde başlatılmış, takip eden yıllarda bu alandaki yaklaşımlar şekillenmiştir. Batılı bazı üniversiteler lisans müfredatlarını düzenlemek suretiyle sağlıkçıların uluslararası hukuk eğitimi almalarını sağlamıştır. Bazı kurumlar da bu doğrultuda kurslar düzenlemektedir. Bu çalışmada, Ukrayna-Rusya savaşı sürecinde faaliyet gösteren sağlıkçıların uluslararası hukuk yeterlilikleri ele alınmıştır. Ukrayna’da faaliyet gösteren uluslararası sivil toplum kuruluşları ile Ukrayna sağlık sisteminin çalışanları bahse konu sağlık profesyonellerini oluşturmaktadır. Sivil toplum kuruluşlarında çalışan sağlıkçıların, misyonları gereği, uluslararası hukuka vakıf oldukları bir gerçektir. Ukraynalı sağlıkçıların uluslararası hukuka yönelik eğitimlerinde ise sistematik bir eksiklik vardır. Savaşın başlamasından sonra planlanan ad hoc eğitimler, bu eksikliğin giderilmesine bir nebze katkı sağlamıştır.