Samsun Tütün Üretim Alanlarındaki Hatlarda Genetik ve Agronomik Varyasyonların Belirlenmesi

Abstract

Samsun’da yetiştirilen tütünler tüm dünyada tanınmaktadır. Samsun tütünleri bölge çiftçileri tarafından devam ettirilen, tescil edilmemiş popülasyonlar kullanılarak da yetiştirilmektedir. Bu çalışma Samsun tütünlerindeki genetik ve agronomik varyasyonları belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Samsun’da tütün yetiştirilen alanlardan elli sekiz hat toplanmıştır. Bu hatlar, on sekiz SSR markörü kullanılarak analiz edilmiştir. Markörlerin polimorfik bilgi içeriği (PIC) değerleri 0.0 ile 0.702 arasında değişmiştir. On sekiz SSR markörü ile 42 allel belirlenmiştir. SSR lokusu başına ortalama allel sayısı 2.33 olarak belirlenmiştir. Kırk sekiz hattın en az bir SSR lokusu bakımından farklı olduğu belirlenmiş ve bu durum varyasyon seviyesinin yüksek olduğuna işaret etmektedir. Kırk sekiz hat, lokal çeşitler Nail ve Canik ile birlikte bitki boyu, yaprak sayısı, yaprak genişliği, yaprak uzunluğu, yaprak verimi, randıman, yaprak şekeri ve nikotin içeriği gibi tarımsal özellikler açısından iki tarla denemesinde değerlendirilmiştir. Tarımsal karakterlerde de yüksek düzeyde varyasyonlar belirlenmiştir. Hat 2, 11, 13, 21, 28 ve 41 üstün agronomik özellikleri bakımından ön plana çıkmıştır. Bu hatların bazıları doğrudan yeni çeşitler olarak tescil ettirilebilir, ancak hatlar birden fazla lokasyonlarda yürütülecek tarla denemelerinde daha ileri düzeyde değerlendirilmelidir. Bu hatlar, yeni çeşitlerin geliştirilmesi için ebeveyn olarak da kullanılabilir.