Arılarda (Apis Mellifera) Farklı Şeker Gruplarıyla Yapılan Beslemenin Arı Zehrinin Kimyasal İçeriğine Olan Etkilerinin Araştırılması

Abstract

Bugün modern tıbbın olağanüstü ilerlemelerine karşın, bazı hastalıkların tedavisinin tam anlamıyla yönetilememesi, sentetik bazı ilaçların yan etkilerinin fazlalığı, tedavide semptomatik uygulamaların çokluğunun yanı sıra daha sağlıklı, uzun ve kaliteli yaşam amacıyla doğal ürünlerin kullanılması bütün dünyada hız kazanmakta ve önemli bir sektör haline gelmiş durumdadır. Bu gelişen sürece paralel destekleyici tedavide uygulanan biyolojik materyallerin güvenirliği ve komplikasyonları için sistemik analizlerin ve araştırmaların yeterliliği bilimsel çerçevede sorgulanmaya başlamış ve tedaviye katkı sağlayabilecek metot ve ürünleri klinik pratiğine entegre etmeye çalışmaları da hız kazanmıştır. Destekleyici ve tamamlayıcı uygulamaların bir dalı olan Apiterapi pratiğinde de aynı süreç yaşanmaktadır. Dolaysıyla Apiterapi uygulamalarda kullanılacak biyolojik ürünlerin (bal, polen, arı sütü, propolis ve arı zehiri) daha detaylı farmakolojik incelemelerin yapılması, etkileri ve dozları belirtilmesi, muhtemel yan etkilerin ortaya konulmasına yönelik laboratuvar ve klinik araştırmalarına ihtiyaç vardır. Bal arılarının beslenme kaynaklarına bağlı ürettikleri ürünlerin kimyasal kompozisyonunda değişkenlik göstermesi, farmakolojik ve tıbbi standardizasyon sağlanmasını için yeni arayışları zorunlu kılmaktadır. Bu doğrultuda bilimsel çabalara destek amacıyla sunulan bu tez çalışmasında destekleyici tedavide kullanılan arı zehri bileşenlerinin farklı beslenmeye tabi tutulan arılarda değişikliğin (apamin, fosfoliplazA2, melittin) olup olmadığını araştırılmıştır. Bu çalışmanın materyali deneysel olarak dört farklı besleme grubu (Glukoz, fruktoz, invert şeker, sakkaroz) ile üretilen ve doğal bal ile beslenen kontrol grubundan elde edilen arı zehirinden oluşmaktadır. Gruplara besleme uygulamaları aynı tarihte başlanmış ve 20 gün devam edilmiştir ve 21.nci günde tüm arıların zehir keseleri çıkarılmıştır ve analizleri yapılmıştır. Bulgularda ilk göze çarpan veri arının ürettiği ortalama zehir miktardaki gruplara göre değişim göstermesi olmuştur. Gruplar arası karşılaşmada apamin% ortalaması en yüksek sukroz ile yapılan besleme olmuştur (P<0.05). Ortalama apamin üretimi 1,182 mg olarak tespit edilmiştir. fosfolipaz A2'nin besin gruplarındaki dağılımı ise en yüksek oran invert şeker grubunda belirlenmiş ve ortalama değer 7,838 mg olarak ölçülmüştür. Melittin % değerleri gruplar arasında farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak elde ettiğimiz verilere göre farklı beslenmenin arı zehri bileşeni ve konsantrasyonu değiştirdiği ortaya konulmuştur. Bu nedenle arı zehrine yönelik yapılan çalışmalarda standardizasyonun sağlamak için arı zehri bileşen ve konsantrasyon analizlerinin yapılması gerekmektedir.Despite extraordinary advancements in modern medicine, the inability to fully manage certain diseases, the significant side effects associated with some synthetic drugs, and the widespread reliance on symptomatic treatments alongside the pursuit of healthier, longer, and higher-quality lives have accelerated the global use of natural products, establishing this field as a major industry. In parallel with this growing trend, the adequacy of systematic analyses and research regarding the safety and potential complications of biological materials used in adjunctive therapies has come under increasing scientific scrutiny. Accordingly, efforts to integrate promising methods and products into clinical practice have intensified. A similar process is evident in apitherapy, a branch of complementary and alternative medicine. Consequently, there is a pressing need for detailed pharmacological investigations to determine the specific effects, optimal dosages, and potential side effects of the biological products used in apitherapy including honey, pollen, royal jelly, propolis, and bee venom. The variability in the chemical composition of bee-derived products (Apis mellifera), influenced by the bees' nutritional sources, necessitates novel approaches to achieve pharmacological and medical standardization. In line with these scientific efforts, this thesis investigates whether the composition of bee venom specifically the levels of apamin, phospholipase A₂, and melittin varies in bees subjected to different dietary regimens. The study involved five groups: four experimental groups fed with glucose, fructose, invert sugar, and sucrose, respectively, and a control group fed with natural honey. Feeding regimens were initiated simultaneously and maintained for 20 days. On the 21st day, venom sacs were collected from all bees for compositional analysis. The most prominent finding was the variation in the average venom yield per bee among the groups. Among the experimental groups, the highest mean apamin percentage was recorded in the sucrose-fed group (P < 0.05), with an average apamin concentration of 1.182%. The highest proportion of phospholipase A₂ was observed in the invert sugar group, with a mean value of 7.838%. No statistically significant differences were detected in melittin levels among the groups. In conclusion, the findings demonstrate that dietary regimens influence the composition and concentration of bee venom components. Therefore, to ensure consistency and reproducibility in bee venom research, comprehensive analyses of venom components and their concentrations are essential.