Keratokonus Hastalarında Dekstransız Riboflavin ile Uygulanan 7.2 J Cm2 Hızlandırılmış Korneal Kollajen Çapraz Bağlama Tedavisinin Retinokoroidal Morfoloji ve Mikrovasküler Yapı Üzerine Etkisi: Okt ve Okta ile Değerlendirme

Abstract

Amaç: Bu çalışmada, dekstransız riboflavin ile uygulanan 12 mW/cm² güçte 10 dakika süreyle toplam 7,2 J/cm² hızlandırılmış korneal kollajen çapraz bağlama (CXL) protokolünün keratokonus hastalarında korneal parametreler ile optik koherens tomografi (OKT) ve optik koherens tomografi anjiyografi (OKTA) bulguları üzerine erken dönem etkileri incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Ocak 2024 – Haziran 2025 arasında ilerleyici keratokonus tanılı 60 hastaya (100 göz) hızlandırılmış CXL uygulanmıştır. Preoperatif, postoperatif 1. ve 3. ayda görme keskinliği, refraksiyon, keratometrik değerler, kornea kalınlığı, endotel hücre yoğunluğu, RSLT, GHK, santral maküla ve koroid kalınlığı ölçülmüştür. OKTA ile YKP, DKP, FAZ ve RPKP parametreleri değerlendirilmiş; ayrıca ImageJ/AngioTool yazılımı kullanılarak vasküler alan dansitesi (VAD), vasküler uzunluk dansitesi (VUD), damar çapı indeksi (DÇİ), vasküler tortuozite (VTİ), fraktal boyut ve lakünarite analizleri yapılmıştır. Bulgular: Tedavi sonrası erken dönemde görme keskinliğinde geçici azalma izlenmiş, üçüncü ayda başlangıç seviyelerine dönmüştür. Refraksiyon parametrelerinde iyileşme ve astigmatizmada belirgin azalma kaydedilmiştir. Kornea kalınlıklarında geçici incelme gözlenirken endotel hücre yoğunluğu korunmuştur. Retinal yapılar stabil kalmış, santral maküla ve koroidal kalınlıkta hafif artış saptanmıştır. OKTA'da YKP ve DKP dansitesinde erken dönemde azalma, üçüncü ayda toparlanma eğilimi izlenmiştir. FAZ ve RPKP parametreleri stabil bulunmuştur. VAD ve VUD erken dönemde azalmış, üçüncü ayda düzelmiştir; DÇİ, VTİ ve fraktal boyut büyük ölçüde sabit kalmıştır. Sonuç: Dekstransız riboflavin ile 12 mW/10 dk (7,2 J/cm²) hızlandırılmış CXL protokolü, keratokonus tedavisinde hem etkin hem de güvenli bulunmuştur. Erken dönemde korneal parametrelerde iyileşme ve stabilizasyon sağlanmış, retina ve maküler mikrodolaşım üzerinde yalnızca geçici ve geri dönüşlü değişiklikler gözlenmiş, kalıcı bir olumsuz etki saptanmamıştır. Bu sonuçlar, yüksek enerjili hızlandırılmış CXL protokolünün posterior segment güvenliği açısından da uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Keratokonus, hızlandırılmış CXL, optik koherens tomografi, optik koherens tomografi anjiyografi, mikrovasküler analiz

Purpose: To investigate the early effects of an accelerated corneal collagen cross linking (CXL) protocol using dextran-free riboflavin (12 mW/cm² for 10 minutes, total 7.2 J/cm²) on corneal parameters and posterior segment findings evaluated by optical coherence tomography (OCT) and optical coherence tomography angiography (OCTA) in patients with keratoconus. Methods: Sixty patients (100 eyes) diagnosed with progressive keratoconus between January 2024 and June 2025 underwent accelerated CXL. Best-corrected visual acuity, refraction, keratometry, corneal thickness, endothelial cell density, retinal nerve fiber layer (RNFL), ganglion cell complex (GCC), central macular thickness, and choroidal thickness were assessed preoperatively and at 1 and 3 months postoperatively. OCTA parameters including superficial and deep capillary plexus (SCP/DCP), foveal avascular zone (FAZ), and radial peripapillary capillaries (RPC) were analyzed. ImageJ/AngioTool software was used to quantify vascular area density (VAD), vascular length density (VLD), vessel diameter index (VDI), vascular tortuosity index (VTI), fractal dimension, and lacunarity. Results: A transient decrease in visual acuity was observed in the early postoperative period, returning to baseline at the third month. Refractive parameters improved, with a marked reduction in astigmatism. Corneal thickness showed temporary thinning, whereas endothelial cell density remained stable. Retinal structures were preserved; central macular and choroidal thickness demonstrated slight increases. OCTA revealed early decreases in SCP and DCP vessel density with recovery by the third month. FAZ and RPC parameters remained stable. VAD and VLD decreased in the early phase and improved at three months, while VDI, VTI, and fractal dimension showed minimal changes and remained largely stable. Conclusion: Accelerated CXL with dextran-free riboflavin at 12 mW/10 min (7.2 J/cm²) was found to be both effective and safe in the management of keratoconus. Early postoperative improvements and stabilization were achieved in corneal parameters, while only transient and reversible changes were observed in retinal and macular microcirculation, with no evidence of permanent adverse effects. These findings suggest that this high-energy accelerated CXL protocol is applicable in terms of posterior segment safety as well. Keywords: Keratoconus, accelerated CXL, optical coherence tomography, optical coherence tomography angiography, microvascular analysis