Kaynak Tabanlı Performans Değerlendirme: Entropi Tabanlı OCRA Yöntemiyle Sağlık Hizmetlerine Yönelik Tanımlayıcı Bir Araştırma

Abstract

Amaç: Araştırmanın amacı, Türkiye’deki illerin 5 yıllık periyotta sağlık hizmetleri altyapısı ve sağlıkta insan kaynağı açısından değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: Araştırma kapsamında çok kriterli karar verme yöntemlerinden Entropi ve Operasyonel Rekabet Değerlendirmesi [Operational Competitiveness Rating (OCRA)] bütünleşik olarak kullanılmıştır. Analiz kapsamında 81 il alternatif olarak ele alınmıştır. Yapılan literatür araştırması sonucunda, illerin sağlık hizmetleri altyapısı ve sağlıkta insan kaynağı açısından değerlendirilmesi için belirleyici olduğu görülen 11 sağlık göstergesi değerlendirme kriteri olarak belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan 2015-2019 yıllarına ait verilerin tamamına Sağlık Bakanlığı Sağlık İstatistikleri Yıllıklarından erişilmiştir. Verilerin analizinde Microsoft Excel programı kullanılmıştır. Bulgular: Entropi yöntemi bulguları analizin gerçekleştirildiği tüm yıllarda en önemli kriterin 112 ambulans başına düşen nüfus olduğunu göstermektedir. OCRA yöntemi sonucunda; analizin gerçekleştirildiği tüm yıllarda Tunceli ilk sırada; İstanbul ise son sırada yer almıştır. Bolu ve Isparta tüm yıllarda üst sıralarda yer alan diğer illerdir. Bulgular literatürde farklı yöntemler kullanılarak gerçekleştirilen araştırmaların bulguları ile paralellik göstermektedir. Sonuç: Araştırmanın sonucunda, nüfus yoğunluğu fazla olan büyükşehirlerin sağlıkta altyapı ve insan kaynağı bakımından en alt sıralarda yer aldığı görülmüştür. Bu illerde sağlık hizmeti kullanıcıları sayısının fazlalığı, sağlık altyapısı ve insan kaynağı yetersizliğine neden olabilmektedir. İllerin nüfuslarına ve ihtiyaçlarına göre insan kaynakları ve sağlık altyapısının daha dengeli olarak yeniden dağılımını sağlayacak politikalar üzerine çalışılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.