Kıssa-i Anter (K. 889 Birinci Cilt 1a-150b)

Abstract

Çalışmamız, Topkapı Sarayı Kütüphanesinde bulunan K.889 numaralı yazma eserin 1a-150b sayfaları arasını ihtiva etmektedir. Bu eser, Anter bin Şeddâd'ın kahramanlıklarını anlatan destansı hikâyelerden oluşmaktadır. Anter bin Şeddâd'ın 6. yüzyılda yaşadığı düşünülmektedir. Nitekim incelediğimiz bu eserde 6. yüzyıldaki Arap kültürü hakkında da bilgiler yer almaktadır. Çevrildiği 16. yüzyıl Türkçesinin özelliklerini taşıyan, kelime hazinesi bakımından zengin olan bu eser, başkahramanının Anter olduğu hikâyelerden meydana gelmektedir. Bu hikâyelerden bazıları kronolojik zaman diliminde, bazıları ise geri dönüşler şeklindedir. Hikâyelerin genelinde bir anlatıcı bulunmaktadır ve bu anlatıcı, zaman zaman hikâyenin akışı içerisine girerek açıklamalar yapmakta, bilgiler vermektedir. Metni kaleme alan 'ravi eydür, ravi rivayet ider' ifadelerini kullanmıştır, fakat kim olduğu belli değildir. Kıssa-i Anter'de Anter'in cariyeden doğduğu için köle sayılması, kabile içinde hor görülmesi, babasının Anter'i kendi nesebine kabul etmemesi sonucunda sevdiği kız olan Able'ye kavuşamaması anlatılmaktadır. Anter'den savaş zamanında medet uman kabilesi, savaştan sonra Anter'e vadettiklerini yerine getirmemektedir. Bir kahraman ve çok güçlü bir şair olan Anter, kölelikten kurtulmayı ve hür olmayı yalnızca Able'ye kavuşmak için istemektedir. Çünkü dönemin Arap kaide ve kuralları, bir kölenin hür ve seçkin biriyle evlenmesine müsaade etmemektedir. Ele aldığımız çalışma üç bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Anter bin Şeddâd'ın hayatı ana hatlarıyla incelenmiştir. İkinci bölümde metin üzerinde inceleme yapılmış; olay örgüsü, şahıs kadrosu, ülke, memleket isimleri vb. tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde incelememize konu olan K. 889 numaralı yazma eserin şekil özellikleri, transkripsiyonlu metni yer almaktadır. Sonuç bölümünde de bu çalışma sonucunda elde ettiğimiz bilgiler ana hatlarıyla değerlendirilmiştir.

Our study contains 1a-150b pages of the work K.889 in the Topkapı Palace Library. This work consists of epic stories about the heroism of Anter bin Şeddâd. Anter bin Şeddâd is thought to have lived in the 6th century BC and this book also provides information about the Arab culture of this century. This work, which is rich in vocabulary and bearing the characteristics of 16th century Turkish, is composed of stories that the hero is Anter. Some of these stories are in chronological time and some are in the form of returns. There is a narrator throughout the stories, and this narrator occasionally enters the flow of the story and gives explanations. In Kıssa-i Anter, Anter is considered to be a slave because he was born from the concubine, despised in the tribe, and his father cannot reach Able, the girl he loves because of not accepting Anter to his generation. The tribe who gave anter in time of war does not fulfill their promises to Anter after the war. Anter, a hero and a very powerful poet, wants to be free from slavery and to be free only to reach Able. Because the Arabic base and rules do not allow a slave to marry a free and distinguished person. Our study consists of three parts. In the first chapter, the life of Anter Bin Şeddâd was examined. In the second chapter, the text is examined, the plot, the staff, country, country names and so on. detected. In the third chapter, the subject of our study, which is the subject of our study, has the transcriptional text. In the conclusion section, the information we have obtained as a result of this study is outlined.