6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Üniversite Öğrencilerinin Depresyon, Anksiyete ve Travma Sonrası Stres Düzeylerinin Algılanan Sosyal Destek Açısından Yordanması

Abstract

Bu araştırmanın amacı 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında üniversite öğrencilerinin depresyon, anksiyete, stres ve travmatik stres düzeylerinde algılanan sosyal desteğin rolünü incelemektir. Bu araştırma nicel bir araştırmadır ve araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmaktadır. Araştırmanın örneklemini Hatay, Kahramanmaraş ve Gaziantep illerindeki üniversitelerde öğrenimine devam eden ve AFAD tarafından belirlenen 11 deprem ilinden birinde (Kahramanmaraş, Gaziantep, Hatay, Adıyaman, Malatya, Diyarbakır, Şanlıurfa, Osmaniye, Kilis, Elazığ ve Mardin) deprem yaşamış üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Katılımcıların seçiminde uygun örnekleme metodu kullanılmıştır. Örneklem grubu 527 kişiden oluşmaktadır. 326'sı (%61.9) kadın, 201'i (%38.1) erkektir. Üniversite öğrencilerinin yaş aralığı 17 ila 47 arasında değişmekte olup ortalama yaşları 22.09'dur (SS = 3.76). Araştırmanın verileri demografik bilgi formu, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği, Olayların Etkisi Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizi ve değerlendirilmesi işlemlerinde SPSS 27 programı kullanılmıştır. Verilerin analizi için bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans (ANOVA) analizi ve basit doğrusal regresyon analizi, analizler etki büyüklüğü ile beraber değerlendirilmiştir. Deprem yaşamış üniversite öğrencilerinin cinsiyet değişkenine göre depresyon düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmamış; anksiyete, stres ve travma sonrası stres düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Enkaz altında kalma durumuna göre anksiyete ve travma sonrası stres düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmuş depresyon ve stres düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Deprem öncesinde ruhsal rahatsızlık varlığı değişkenine göre depresyon, anksiyete, stres ve travma sonrası stres düzeylerinde anlamlı farklılık vardır. Araştırma sonucunda algılanan sosyal desteğin; depresyon ve stres düzeylerinin negatif anlamlı yordayıcısı olarak bulunmuşken anksiyete ve travma sonrası stres düzeyleri için anlamlı bir yordayıcı olmadığı bulunmuştur. Travma sonrası stres belirtilernin ise depresyon, anksiyete ve stres için pozitif yönde anlamlı bir yordayıcı olarak bulunmuştur.

The role of perceived social support in depression, anxiety, stress, and post-traumatic stress disorder (PTSD) levels among university students after the February 6, 2023 Kahramanmaraş Earthquakes. The aim of this study is to examine the role of perceived social support in the levels of depression, anxiety, stress, and PTSD among university students following the Kahramanmaraş earthquakes on February 6, 2023. The study sample comprises university students enrolled in higher education institutions in Hatay, Kahramanmaraş, and Gaziantep, who have experienced an earthquake in one of the eleven earthquake-affected provinces designated by AFAD (Kahramanmaraş, Gaziantep, Hatay, Adıyaman, Malatya, Diyarbakır, Şanlıurfa, Osmaniye, Kilis, Elazığ, and Mardin). A convenience sampling method was used to select participants. The sample includes 527 individuals, of whom 326 (61.9%) are female and 201 (38.1%) are male. The participants' ages range from 17 to 47, with a mean age of 22.09 years (SD = 3.76). Data for the study were collected using a demographic information form, the Depression Anxiety Stress Scales, the Impact of Event Scale, and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Data analysis was conducted using SPSS 27 software. Independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and simple linear regression analyses were employed, and all analyses were evaluated alongside effect size measures. Gender-based analysis showed no significant difference in depression levels, but anxiety, stress, and PTSD levels differed significantly. Participants trapped under rubble exhibited higher anxiety and PTSD, with no significant differences in depression or stress. Pre-earthquake psychological disorders were associated with significant differences in depression, anxiety, stress, and PTSD. The findings revealed that perceived social support was a significant negative predictor of depression and stress levels, but not a significant predictor of anxiety or PTSD levels. In contrast, PTSD symptoms were found to be significant positive predictors of depression, anxiety, and stress.