Doğu Anadolu Kura-aras Kültürü Yerleşimleri ve Mimarisi

Abstract

Kura-Aras Kültürü, Yakındoğu arkeolojisinin, Geç Prehistorik Çağlardan beri bilinen en karmaşık kültürlerinden biridir. MÖ IV. Bin yılın sonlarından MÖ II. Bine kadar süregelen kültür kuzeyde Kafkaslardaki Kura-Aras vadisinden, güneyde Levant Bölgesi olarak adlandırılan Suriye-Filistin'e kadar uzanan ve geçiş yolu üzerindeki Doğu Anadolu Bölgesini de içine alarak oldukça geniş bir coğrafyaya yayılarak şekillenen bir kültürdür. Erken Tunç Çağından itibaren yoğun bir iskâna uğrayan Doğu Anadolu Bölgesi'nin konumu itibariyle doğudan-batıya, kuzeyden-güneye giden göç yolları üzerinde merkezi bir konumda yer alması, kültüre ait seramiklerin ve yerleşimlerin bu topraklarda yoğun olarak bulunması adı geçen bu kültürün ortaya çıkışı, biçimlenmesi, yayılım ve gelişim sürecine ışık tutması açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle Kura-Aras Kültürü'nün Doğu Anadolu Bölgesindeki yerleşim yerlerinin (höyüklerin) seramik, mimari ve diğer buluntular ışığında incelenmesi Kafkasya'nın en önemli kültürlerinden biri olan bu kültürün yayılım ve gelişim sürecine ışık tutması açısından oldukça önemlidir. 'Doğu Anadolu Kura-Aras Kültürü Yerleşimleri ve Mimarisi' adını taşıyan bu tez çalışması kapsamında, adı geçen bu bölgede kültüre ait olan yerleşimlerden ele geçirilen mimari veriler ışığında kültürün mimarisine yönelik gelişim evreleri, doğal çevre ve diğer toplumlarla olan etkileşimleri göz önünde bulundurularak, mimarinin kültürün genelindeki dağılımı incelenecektir.

Kura-Aras Culture is one of the most complex cultures of the Near East archeology since the Late Prehistoric Age. BC IV. From the end of a thousand years BC II. From the Kura-Aras valley in the Caucasus Caucasus, to the Syrian-Palestine, starting from the Levant Region in the south, the transition passes. Incorporate the Eastern Anatolian Region and unite together as a cultural culture. The fact that the Eastern Anatolian Region, which is experiencing an intensive settlement from the Early Bronze Age, is located at a central position on the migration routes from east to west and from north to south due to its position and the appearance of this last replica paper of cultural ceramics and settlements, it is very important to keep a light on the development period. For this reason, the examination of settlements (mounds) of Kura-Aras Culture in the light of ceramics, architecture and other finds in the Eastern Anatolian Region is very important in terms of shedding light on the spread and development period of this cultural culture which is one of the most important cultures of Caucasia. These areas bearing the name 'Eastern Anatolia Kura-Aras Cultural Settlements and Architecture' are based on the culture seized from settlements belonging to cultures belonging to this region. The cumulative approach will be to look at the developmental stages, their interaction with the natural environment and other societies, and the generalized distribution of the cultures of the architects.