Tusaga-aktif (Cors-tr)noktaları için Farklı Amaç Fonksiyonlarına Göre Bölgesel Dönüşüm Katsayılarının Elde Edilmesi

Abstract

Koordinat sistemi nesne ya da bir noktanın yüzeyindeki konumunun sayısal olarak belirlemek için oluşturulur. Tarihsel gelişimde Dünya'da ve ülkemizde farklı koordinat sistemleri vardır. Bir koordinat sistemindeki koordinatlar datum olarak adlandırılan bir referans yüzeyine göre tanımlanmış ve kullanılmıştır. Farklı koordinat sistemlerinde oluşturulan nokta koordinatlarının çalışmalarda birarada kullanılabilmesi için tanımladıkları koordinat sistemlerinin birbirleriyle ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Bu işleme koordinat dönüşümü (transformayonu) denir. Türkiye Ulusal Koordinat Sistemi 2000'li yıllara kadar ölçümleri Avrupa Datumu-50'de yapılıyordu. Uydu jeodezisi ve Global Konum Belirleme Sistemlerinin harita mühendisliğinde ulusal koordinat sistemi olarak belirlenmesi ve kullanımının artması ile ulusal olarak oluşturulan koordinatların tümü International Terrestrial Reference Frame (ITRF) olmaya başlamıştır. Böylece koordinat dönüşümü ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Koordinat dönüşümü yapılabilmesi için her iki koordinat sisteminde de koordinatı bilinen ortak nokta koordinatlarına ihtiyaç duyulur. Ortak noktalar kullanılarak iki sistem arasındaki geometrik ilişki ve koordinat dönüşüm parametreleri tanımlanır. Diğer noktaların koordinatları ise bu koordinat dönüşüm parametreleri kullanılarak bulunur. Bu çalışmada Dünya'da ve Türkiye'de tanımlanmış ve sıklıkla kullanılan koordinat sistemleri açıklanmıştır. Ayrıca iki , üç boyutlu benzerlik, afin, projektif dönüşüm yöntemleri teorik olarak açıklanmış ve bu yöntemlerden iki boyutlu iki boyutlu benzerlik, afin ve üç boyutlu benzerlik benzerlik dönüşüm yöntemleri için seçilen Orta Karadeniz Bölgesi çalışma alanında Matlab programlama dilinde oluşturulan programlar kullanılarak çözüm yapılmıştır. Ayrıca yükseklikler arasındaki ilişkiyi kurmak için polinomsal dönüşüm teorik olarak açıklanmış ve jeoid ondülasyonları için 3.derece polinom yazılan program kullanılarak hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: Koordinat Sistemleri, Koordinat Dönüşümü, Polinomsal DönüşümCoordinate systems are for determining of the location of any point or any object surface as numerically/digitally. It is available a number of different coordinate system around the world and our country. The coordinates on any coordinate system are defined and used based on the reference level namely as datum. The coordinate systems are required to be related each other for integrated using of the coordinates of the point/object that is defined in different coordinate systems. This is called as coordinate transformation. National Coordinate System of Turkey (Turkish National Coordinate System) was based on the European Datum-50. Since the determination and increasing used of the Satellite Geodesy and Global Positioning Systems as national coordinate systems in Geomatics Engineering (Surveying Engineering), all the national coordinates are used/transformed/defined based on the International Terrestrial Reference Frame (ITRF). For enabling any coordinate transformation, it is required to fixed point that is defined in both coordinate systems. The parameters of transformation and the relation between the current coordinate systems are determined by using these fixed points. The coordinates of any other points/objects are calculated using by these transformation parameters. In this study, a number of coordinates systems that is used around the world and in Turkey were highlighted/emphasized/determined. Additionally the 3D similarity transformation, Affine, projective transformation methods are explained with theoretically. And also for case study in Central Black Sea Region, these transformation methods were used integrated with Matlab Programming codes. Furthermore, the polynomial transformation was explained with theoretically to enable the relation among the elevations and the 3rd order polynomial of the geoid undulations were calculated by using these Matlab programming codes. Key Words: Coordinate Systems, Coordinate Transformation, Polynomial Transformation