Vakfıkebirli Kur'an Âlimleri ve Kur'an Eğitimi Yöntemleri

Abstract

Bu yüksek lisans tezinde 'Vakfıkebirli Kur'an Âlimleri ve Kur'an Eğitimi Yöntemleri' konusu işlenmektedir. Çalışmanın problemi, Vakfıkebirli Kur'an âlimlerinin hayatları, ilmi şahsiyetleri ve Kur'an eğitimi yöntemleri hakkında akademik düzeyde herhangi bir araştırmanın günümüze dek yapılmamış olmasıdır. Çalışmanın amacı, Trabzon ilinin Vakfıkebir ilçesinde yetişmiş olan Kur'an âlimlerinin hayatlarını, ilmi şahsiyetlerini ve Kur'an eğitimi yöntemlerini tahlil etmektir. Ömürlerini Kur'ân eğitim ve öğretimine adamış olan bu âlimlerin hayat hikayelerinin, ilmi kişiliklerinin, Kur'ân eğitim yöntemlerinin ve bölgede yaptıkları hizmetlerin bilimsel bir araştırmaya konu edilerek kayıt altına alınması büyük önem arz etmektedir. Bu yönleriyle tezimiz, özgün bir nitelik de ortaya koymaktadır. Tezin kapsamı, Vakfıkebirli Kur'an âlimlerinin hayatları, ilmi şahsiyetleri ve Kur'an eğitimi yöntemleri ile sınırlı tutulmaktadır. Araştırma, nitel bilgi toplama metotlarından yazılı doküman incelemesine ve nicel araştırma türlerinden görüşme/röportaj/mülakat tekniklerine dayanmaktadır. Bu kapsamda literatür taramasından elde edilen veriler, tarihî arka plan da dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla incelenmektedir. Görüşme teknikleri bağlamında da hâlihazırda hayatta olan Vakfıkebirli Kur'ân âlimleri ve hem hayatta olan hem de vefat eden âlimlerin yetiştirdikleri öğrenciler ve onların Kur'an hizmetine tanıklık eden kişilerle mülakat yapılmıştır. Ülkemizde Kur'an-ı Kerim'in doğru biçimde okunması adına samimi çaba sarf eden pek çok insan vardır. Trabzon ilinin Vakfıkebir ilçesi de bu anlamda önemli âlimlerin yetiştiği yerlerdendir. Vakfıkebirli Kur'an âlimleri, teşrik-i mesailerini kurallarına uygun biçimde Kur'an okumayı öğretmeye ve bu sahada yetkin öğrenciler yetiştirmeye adamış şahsiyetlerdir. Onlar, Kur'an'ın okunuşunda ses ve makamdan çok, tecvid kurallarını esas almışlardır. Ayrıca mehâric-i hurûf ve dudak ta'limi konularında oldukça titiz davranmışlardır. Bu ilmin teorik bilgisinin yanı sıra pratiğine de ağırlık vermişler, ders tedris usulünde ağırlıklı olarak uygulama merkezli bir prensibi benimsemişlerdir. Hocalarından tevarüs ettikleri eğitim yöntemlerini tavizsiz uygulayarak hayatları boyunca talebe yetiştirmişlerdir. İlgili âlimlerin yetiştirdiği öğrenciler, bugün imam hatiplik, Kur'an kursu öğreticiliği, öğretmenlik, müftülük, vaizlik, hâkimlik, öğretim üyeliği gibi görevlerle ülkemize ve milletimize hizmet etmektedirler. Bu nedenle onların en önemli eserleri, yetiştirdikleri öğrencileridir. Dolayısıyla bu âlimlerin Kur'an eğitim ve öğretiminde takip ettikleri yöntem ve sistemlerinin araştırılmasının, Kur'an eğitim ve öğretimi konusunda geçmişe ışık tutacağı, geçmiş ile gelecek arasında bağ kuracağı ve bu alandaki eğitimcilere yol göstereceği kanaatindeyiz. Bu tez çalışması, Giriş kısmını takip eden beş bölümden ve Sonuç kısmından oluşmaktadır. Bu bağlamda birinci bölümde 'Hacı Ziya Esen Habiboğlu', ikinci bölümde 'Ahmet Olgun', üçüncü bölümde 'Mehmet Satan', dördüncü bölümde 'Ali Ramazanoğulları', beşinci bölümde de 'Mustafa Atalar' hocaların hayatları ve Kur'ân eğitim yöntemleri tahlil edilmektedir. Elde edilen bulgular da Sonuç kısmında aktarılmaktadır.

This master's thesis deals with the subject of 'Vakfıkebirli Quran Scholars and Quran Education Methods'. The problem of the study is that no academic research has been conducted to date on the lives, scientific personalities and Quran education methods of the Quran scholars of Vakfıkebir. The aim of the study is to analyze the lives, scientific personalities and Quran education methods of the Quran scholars who were raised in Vakfıkebir district of Trabzon province. It is of great importance that the life stories, scientific personalities, Quran education methods and services provided by these scholars who have dedicated their lives to Quran education and teaching be recorded in a scientific research. In these respects, our thesis also presents an original quality. The scope of the thesis is limited to the lives, scientific personalities and Quran education methods of the Quran scholars of Vakfıkebir. The research is based on written document analysis from qualitative data collection methods and interview/interview/interview techniques from quantitative research types. In this context, the data obtained from the literature review is examined with a holistic approach, also taking into account the historical background. In the context of interview techniques, interviews were conducted with the Quran scholars of Vakfıkebir who are still alive, the students trained by the scholars who are both alive and deceased, and the people who witnessed their service to the Quran. There are many people in our country who make sincere efforts to read the Quran correctly. The Vakfıkebir district of Trabzon province is also one of the places where important scholars have been raised in this sense. The Quran scholars of Vakfıkebir are individuals who have dedicated their efforts to teaching how to read the Quran in accordance with its rules and to training competent students in this field. They have based their reading of the Quran on the rules of tajweed rather than on the voice and mode. They have also been very meticulous about the issues of mehâric-i hurûf and lip training. In addition to the theoretical knowledge of this science, they have also focused on its practice and have adopted a principle that is mainly focused on application in the teaching method. They have trained students throughout their lives by applying the educational methods they inherited from their teachers without compromise. The students educated by the relevant scholars are today serving our country and nation as imams, Quran course instructors, teachers, muftis, preachers, judges, and academicians. Therefore, their most important works are the students they educated.Therefore, we believe that the investigation of the methods and systems followed by these scholars in Quran education and teaching will shed light on the past in Quran education and teaching, establish a connection between the past and the future, and guide educators in this field. This thesis consists of five chapters following the Introduction and the Conclusion. In this context, the lives and Quran education methods of the teachers 'Hacı Ziya Esen Habiboğlu' in the first chapter, 'Ahmet Olgun' in the second chapter, 'Mehmet Satan' in the third chapter, 'Ali Ramazanoğulları' in the fourth chapter, and 'Mustafa Atalar' in the fifth chapter are analyzed. The findings are also presented in the Conclusion section.