Jean Jacques Rousseau'da Siyasal Eşitsizlik Sorunu

Abstract

Eşitsizlik sorunu geçmişten günümüze siyaset felsefesinin önemli sorunları arasında yer aldığı görülür. Fakat sorun genelde, eşitsizliğin insan doğasından ya da yaratılışından kaynaklandığı ileri sürülerek örtülmeye çalışılmıştır. Rousseau, eşitsizliğe yönelik kendisinden önceki felsefi çözümlemelerden yararlanmakla birlikte, eşitsizliğin doğallaştırılarak örtülemeyeceğini göstermeye çalışır. Bu nedenle, iki tür eşitsizlik ortaya koyar. İlki, yetenek, fiziki güç ve yaş gibi insan doğasından kaynaklanan eşitsizliktir. İkincisi ise, sınıflı toplumun ortaya çıkması ve devletin kurulmasıyla ortaya çıkan siyasal eşitsizliktir. O,siyasal eşitsizliğin tümüyle insan doğasına bağlanmayacağını göstermek için, doğal hal kavramsallaştırmasına başvurur ve doğal haldeki insanı eşit, özgür, iyi ve mutlu insan olarak konumlandırır. Böylelikle Rousseau, ilk çağ ve ortaçağda eşitsizliği insan doğası ve yaratılışına bağlayan anlayışı reddetmiş olur. Ona göre insanlar arasındaki doğuştan gelen yetenek farklılıkları, gerçek eşitsizlik değildir; asıl eşitsizlik, güçlülerin kendi çıkarları adına, güçsüzleri egemenlikleri altına aldığı hileli bir sözleşmeyle ortaya çıkan siyasal eşitsizliktir. Tabi bu siyasal eşitsizlik, bir anda ortaya çıkmamıştır; bunda insan yeteneklerindeki farklılığın zamanla derinleşmesinin güçlüler tarafından kötüye kullanılması, mülkiyetin ortaya çıkması, teknik gelişmeler vb.nin de etkisi olmuştur. İşte hileli sözleşmeyle ortaya çıkan bu siyasal eşitsizliği, ayrıntısıyla çözümleyen Rousseau, bu eşitsizliği aşmak için, insan doğasını önceleyen genel iradeye dayalı, demokratik yeni bir toplum sözleşmesi önerir. Anahtar sözcükler: J. J. Rousseau, Doğal Eşitsizlik, Siyasal Eşitsizlik, Doğal Halde İnsan, Toplumsal Sözleşme.

The problem of inequality has been one of the significant problems of political philosophy from past to present. However, the problem had been concealed by arguing that the inequality comes from human nature or creation. Rousseau, in addition to his use of past philosophical analysis regarding the subject, tries to show that inequality cannot be concealed by naturalizing it. Therefore, he manifests two kinds of inequality. First one is inequality resulted from the differences like ability, physical power or age. The second one is the political inequality resulted from the establishment of the state and emergence of classes in society. In order to show that political inequality cannot be grounded on nature entirely, he refers to the conception of state of nature and situates man in the state of nature as equal, free, good and happy. So Rousseau rejects the ideas in Ancient and Middle Ages which state that inequality originates form nature and creation. According to him, inequality coming from differences among people's talents is not the real inequality. Real inequality is the political inequality resulting from the fraudulent contract with which the powerful people dominate the weak ones for their own sake. This political inequality does not arise abruptly for sure. In its origin lies the effects of the abuse of the differences of talents which deepen as time passes, the emergence of property, technical developments etc. Thus Rousseau who examines the inequity originating from this fraudulent contract in detail, in order to eliminate this inequality, proposes a new democratic social contract which is based on the general will prioritizing human nature. Key Words: J. J. Rousseau, Natural İnequality, Politicial İnequality, Naturally Human, Social Contract.