Ketaminin Farklı Besinlerde Lucilia Sericata (Diptera: Calliphoridae)'nın Gelişim Hızına Etkisi

Abstract

Adli entomoloji, şüpheli ölüm vakalarında ceset üzerinde bulunan olay yeri faunasındaki böcek popülasyonuna ait yumurta, larva, pupa gelişim evrelerini inceleyerek ölümden sonra geçen sürenin belirlenmesine katkı sağlayan bilim dalıdır. Bu sürenin belirlenmesinin yanı sıra adli entomoloji; cesedin bir yerden başka bir yere taşınıp taşınmadığı, herhangi bir toksin ile ilişkisinin olup olmadığı gibi adli sürece ışık tutabilecek önemli verilerin ortaya konmasına da yardımcı olur. Toksik maddelerin kullanımına bağlı gerçekleşen ölümlerde, maktulün ölümüne neden olan madde çeşidine ve konsantrasyonuna göre ölüm zamanında sapmalar meydana gelebilir. Ceset üzerinde kolonize olan böcek larvaları toksik maddeleri sindirim sistemlerinde biriktirmeleri nedeniyle bunlardan toksikolojik analizler yapılır ve ölüm nedeni ile ölümden sonra geçen sürenin en doğru şekilde belirlenmesine olanak sağlar. Bu tez çalışmasında, adli ölümlerde toksikolojik açıdan karşılaşılan sedasyon, analjezi, amnezi ve anestezik özelliği olan ketamin etken maddesinin farklı konsantrasyonlarının (0,01 ml, 0,02 ml, 0,04 ml, 0,08 ml) danaya ait farklı doku örneklerinde (beyin, dil, kalp, kas) koku alma yetenekleri oldukça yüksek olan nekrofag bir tür Lucilia sericata' nın 27 °C sıcaklık ve %60 ± 5 bağıl nem ortamında gelişim kademelerinin hızı üzerine etkileri incelenmiştir. Her bir doku örneğine ayrı ayrı muamele edilen ketaminin dört farklı konsantrasyonundaki dokulara bırakılan Lucilia sericata ' nın larva ve pupalarının gelişim hızları ile erişkinlerin yaşam süreleri tespit edildi. Yapılan deneyler sonucunda beyin dokusunda toplam gelişim süresinin uzadığı; dil, kalp, kas dokusunda ise larval evre gelişim süresinin kısaldığı, pupa süresinin uzadığı ve erişkin yaşam süresinin kısaldığı belirlendi. Dört farklı dokuda da ketaminin en yüksek konsantrasyonunda gelişim hızının çok yavaş olduğu görüldü. Tüm dokularda konsantrasyon artışına bağlı olarak gelişen birey sayısında da azalma tespit edildi.Forensic entomology is a branch of science that contributes to determining the postmortem interval by examining the egg, larval, and pupal developmental stages of insect populations found on the crime scene and the corpse in suspicious death cases. In addition to determining this interval, forensic entomology also helps reveal important data that can shed light on the forensic process, such as whether the body has been moved from one place to another or whether there is any relationship with a toxin. In deaths caused by the use of toxic substances, deviations may occur in the postmortem interval depending on the substance that caused the victim's death. Since the larvae of insects colonizing the corpse accumulate toxic substances in their digestive systems, toxicological analyses can be conducted on them, allowing the cause of death and the postmortem interval to be determined as accurately as possible. In this thesis, the effects of different concentrations (0.01 ml, 0.02 ml, 0.04 ml, 0.08 ml) of the active ingredient ketamine which has sedative, analgesic, amnesic, and anesthetic properties and is encountered in forensic deaths from a toxicological perspective on the development rate of Lucilia sericata, a necrophagous species with highly developed olfactory abilities, were examined in different bovine tissue samples (brain, tongue, heart, muscle) at 27 °C and 60 ± 5% relative humidity. The larval and pupal development rates and the adult lifespan were determined for four different concentrations of ketamine separately treated into each tissue sample. As a result, it was determined that the total development time was prolonged in brain tissue however in tongue, heart, and muscle tissues, the larval stage duration shortened, the pupal duration was prolonged, and the adult lifespan was shortened. It was observed that the development rate was very slow at the highest ketamine concentration in all four tissues. A decrease in the number of developed individuals was also observed in all tissues depending on the increase in concentration.