Derin Çekme İşleminde Değişken Baskı Kuvvetinin En Aw 1070a H22 Alüminyum Sacının Şekil Alma Kabiliyetine Etkisi

Abstract

Derin çekme işlemi 2 boyutlu sac metallerin bir zımba vasıtasıyla kalıp içerisine çekilerek 3 boyutlu hale getirilmesi işlemidir. Bu işlem otomotiv sanayi, gıda sanayi, medikal sanayi gibi birçok alandaki ürünlerin üretiminde sıklıkla kullanılmaktadır. Üreticilerin İşlem sonunda çıkan ürünlerdeki beklentileri minimum malzeme tüketimi olması, kullanılabilir yüksekliğin maksimum olması ve sac kalınlığının homojen olmasıdır. Bu durumu elde etmek için sac geometrisi, kalıp geometrisi, sacın mekanik özellikleri, sürtünme katsayısı, baskı plakası kuvveti gibi parametreler değiştirilmektedir. Bu tez çalışmasında medikal sterilizasyon kaplarının derin çekme işlemi ile üretiminde kullanılan EN AW 1070A H22 sacının pot basınç değerinin farklı basınç modelleri ile değiştirilerek şekil alma kabiliyetine etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda mevcut hidrolik pres tezgahının pot basınç valfi oransal valf ile değiştirilerek revize edilmiştir. Yapılan revizyon sonrası derin çekme işleminde kullanılan pot çemberine 6 farklı basınç modeli uygulayarak üretilen ürünün kalitesine olan etkisi incelenmiştir. Farklı pot basınç modelleri altında üretilen ürünlerin kalınlık ve kullanılabilir yükseklik değerleri karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda yüksek basınçtan düşük basınca doğru azalarak ilerleyen basınç modeli ile derin çekme işlemi yapıldığında diğer 5 farklı basınç modelinden daha homojen et kalınlığına sahip ve kullanılabilir yüksekliği ortalamanın üstünde olan ürünler elde edilmiştir. Ayrıca ilkel sac ebadının değiştirilmesinin yanı sıra farklı pot basınç modelleri kullanılarak istenilen kullanılabilir yüksekliğinde artırılabileceği görülmüştür.Deep drawing process is the process of drawing sheet metals into a die by means of a punch and making them cylindircal or prismatic. This process is frequently used in the manufacturing of products in many fields such as automotive industry, food industry, medical industry. The expectations of the manufacturer in the products are minimum material consumption, maximum usable height and homogeneous sheet thickness. In order to achieve this situation, parameters such as sheet geometry, die geometry, mechanical properties of sheet metal, friction coefficient, blank holder force are changed. In this thesis, the effect of different blank holder force models on deep drawing process of EN AW 1070A H22 sheet used in the production of medical sterilization containers was investigated. In this context, the blank holder cylinder valve of the existing hydraulic press was replaced by a proportional valve and revised. After the revision, 6 different pressure models were applied to the blank holder and its effect on the quality of the product was examined. The thickness and the usable height values of the products under different blank holder force models were compared. As a result of the study, when the deep drawing process is carried out with the blank holder force model which decreases from high pressure to low pressure, products with more homogenous wall thickness and higher usable height are obtained than the other 5 different blank holder force models. In addition, the desired usable height can be increased by using different blank holder force models.