Kemik İliği, Karaciğer ve Dalak Biyopsisi Patoloji Materyalleri Üzerinden Prospektif Olarak Gaucher Hastalığı Sıklığının Araştırılması

Abstract

Gaucher hastalığı, beta glukoserobrozidaz (GCase) enzim eksikliği veya bu enzimi kodlayan genin mutasyonu sonucunda glukoserebrosid maddesinin retiküloendotelyal hücrelerden zengin organlarda birikerek klinik bulgularının ortaya çıktığı otozomal resesif geçişli genetik bir hastalıktır. Gaucher hastalığının 3 alt tipi tanımlanmıştır: Tip I (kronik non-nöronopatik), Tip II (infantil tip- akut nöronopatik) ve Tip III (juvenil veya kronik nöronopatik tip). Gaucher hastalığı özellikle Aşkenazi toplumunda daha sık görülmekle birlikte insidansı dünya genelinde 1/75.000-100.000 canlı doğumdur. Türkiye'de görülme sıklığı 2.3/1.000.000 olarak tespit edilmiştir. Üniversitemizde yapılan bir enzimatik ve moleküler yenidoğan taramasında 3/107 oranı ile Gaucher açısından anlamlı yüksek heterozigot mutasyon varlığı görülmüştür. Bu çalışmada, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Çocuk Metabolizma Bilim Dalı koordinatörlüğünde üniversitemizde 01.05.2015- 01.05.2019 tarihleri arasında karaciğer, dalak ve kemik iliği biyopsisi yapılan toplam 412 hastanın patoloji preperatları yeniden değerlendirilerek Gaucher hücresine benzer hücre görülen hastalara yeniden ulaşılarak prospektif olarak beta-glukoserebrosidaz enzim taraması yapılması, enzim aktivitesi düşük saptanan bireylerden GBA mutasyon analizi ve aile taraması yapılması planlarak Gaucher hastalığının patolojik inceleme yoluyla tespit edilebilme sıklığının belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma çalışmamız sonucunda kemik iliği biyopsi materyalinde Gaucher hücresi görülen bir hastaya ve bu hastanın aile taraması sonucunda da ikinci bir hastaya daha tanı konulmuştur. Tanı konan hastalar çocuk metabolizma poliklinik takibine alınıp enzim tedavilerine başlanmıştır. Biyopsi materyali alınan klinik bilim dalları ve inceleme yapan patoloji laboratuarı merkezleri için Gaucher ve benzeri depo hastalıkları açısından farkındalığı arttırmak ve hasta tanı süresini kısaltmak açısından çalışmamızın önemli bir uyaran olabileceği düşünülmüştür.A condition known as Gaucher disease is an autosomal recessive genetic disorder characterized by glucocerebroside substance accumulation in organs that contain reticuloendothelial cells when the beta glucocerebrosidase (GCase) enzyme is deficient or the gene encoding this enzyme is mutated. There are three subtypes of Gaucher disease: Type I (chronic non-neuropathic), Type II (infantile type-acute neuropathic) and Type III (juvenile or chronic neuronopathic type). Although Gaucher disease is more common especially in the Ashkanazi population, its incidence is 1/75,000-100,000 live births worldwide. The incidence in Turkey has been determined as 2.3/1,000,000. In an enzymatic and molecular newborn screening performed at our university, the presence of a significant heterozygous mutation for Gaucher was observed with a rate of 3/107. In this study, the pathology preparations of 412 patients who underwent liver, spleen and bone marrow biopsy between 01.05.2015 and 01.05.2019 in our university under the coordination of Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine, Department of Pediatrics, Department of Pediatric Metabolism were re-evaluated, and the pathology preparations of Gaucher cells were evaluated. It was aimed to determine the frequency of detection of Gaucher disease by pathological examination by re- reaching patients with similar cells, prospectively performing beta- glucocerebrosidase enzyme screening, GBA mutation analysis and family screening from individuals with low enzyme activity. Our research resulted in the diagnosis of one patient with depot Gaucher cells in bone marrow biopsy materials, and a second patient was diagnosed with Gaucher's disease after family screening for this patient. The diagnosed patients were followed up in the pediatric metabolism outpatient clinic and enzyme treatments were initiated. We suppose that our study can be an important contribution for clinics taking biopsy materials and pathology laboratory centers that conduct examinations, helping to raise awareness about Gaucher disease and similar storage diseases and reduce the time spent diagnosing patients.