Böbrek Nakli ve Hemodiyaliz Hastalarında Yaşam Kalitesini Etkileyen Faktörler Farklılık Göstermektedir

Abstract

Amaç: Diyaliz modalitelerini ve böbrek naklini (BN) içeren renal replasman tedavileri (RRT), hastaların yaşam kalitesini (QoL) farklı şekilde etkiler. Bu çalışmada hemodiyaliz (HD) ve BN hastalarında yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya RT ve HD gruplarının her birinde 100 hasta dahil edildi. Sosyo-demografik veriler anket yolu ile toplandı. Hastaların laboratuvar ve diğer tıbbi bilgileri tıbbi kayıtlarından elde edildi. Yaşam kalitesini değerlendirmek için Kısa Form-36 (SF-36) ve Nottingham Sağlık Profili (NHP) ölçekleri kullanıldı. Bulgular: HD ve BN hastalarında ortalama yaşlar sırasıyla 58,28±15,21 ve 47,92±12,01 idi. Hastaların çoğu erkekti (%53 HD, %68 BN). Böbrek nakli hastaları, tüm bileşenlerde HD hastalarından daha yüksek bir yaşam kalitesine sahipti. NHP ölçeğinde, BN hastalarının sosyal izolasyon ve duygusal tepkiler dışında tüm alanlarda yaşam kalitesi daha yüksekti. HD grubunda erkek cinsiyet, sigara içmeme, yüksek eğitim düzeyi, çalışıyor ve şehirde yaşıyor olmak ile bazı laboratuvar parametreleri (hemoglobin, ferritin, sodyum, kalsiyum, magnezyum ve albümin düzeyleri) yaşam kalitesini olumlu yönde etkilerken; diyabet ve kardiyovasküler hastalık (KVH) yaşam kalitesi üzerinde olumsuz bir etkiye sahipti. BN grubunda erkek cinsiyet, yüksek eğitim düzeyi, çalışıyor olmak; normal potasyum, fosfor ve parathormon seviyeleri QoL’yi olumlu etkilerken, KVH ve hipertansiyon QoL’yi olumsuz etkilemekteydi. Sonuç: Farklı RRT alan hastalarda yaşam kalitesini etkileyen faktörler farklıdır. HD hastalarında laboratuvar parametrelerini düzeltmek için çaba göstermek yaşam kalitesi üzerinde etkili olabilir. Çalışma hayatına dönüş, BN hastalarında yaşam kalitesini artırabilir.