Türkiye Kestane Piyasasındaki Gelişmeler

Abstract

Türkiye, dünyada kestane üretimi ve ihracatındaki önemli ülkelerden biridir. Bu çalışmada, Türkiye'nin kestane piyasasındaki 1960 sonrası dönemdeki gelişmelerin ve piyasa yapısının ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın verileri, Gıda ve Tarım Örgütü ve Türkiye İstatistik Kurumundan derlenmiştir. Türkiye, 2016 yılı dünya kestane üretiminde %2.97'lik payla en büyük ikinci ülkedir. Türkiye'deki kestane dikim alanları, 1961 yılından itibaren 48,000 hektardan 39,000 hektara gerilemiştir. 1988 yılında 90,000 tona çıkan kestane üretimi, son yıllarda 65,000 tona düşmüştür. Hektara verim 1998 yılında 2 tonun üzerinde iken, son yıllarda kestane dal kanseri ve mürekkep hastalıklarının etkisiyle 1.6 tona düşmüştür. Kestane üretiminin çoğu, üreticiler tarafından toptancılara pazarlanmakta, yetersiz ve etkin örgütlenmenin olmayışı nedeniyle üreticiler toptancılarla rekabet edememektedirler. Türkiye kabuklu ve iç kestaneye ithalatta %43.2 tarife uygulanmaktadır. 2001 sonrası dönemde ton başına üreticilerin eline geçen fiyatlar 1,000 ABD Dolarından 3,500 ABD Dolarına çıkmıştır. Ülke toplam ve kişi başına kestane tüketim miktarlarında 1980’lerden itibaren azalış yaşanmaktadır. Üretim ve fiyat düzeyine bağlı olarak 1,000 ila 12,000 ton arasında değişen ihracatıyla Türkiye, dünya kestane ihracatının %4.1’ini gerçekleştirmektedir. Bununla birlikte, Türkiye son yıllarda toplam değeri 5,000 ila 700,000 ABD Doları olan 20 ila 700 ton kestane ithal etmektedir.