Seyyid Şerîf Cürcânî'de Bilgi Teorisi

Abstract

'Seyyid Şerîf Cürcânî'de Bilgi Teorisi' isimli bu çalışmamızda ilk olarak Cürcânî'nin hayatı, eserleri ve ilmî kişiliği, yaşadığı dönemin siyasî ve fikrî atmosferine atıfta bulunularak, kısa ve özlü bir şekilde ele alınmıştır. İkinci bölümde bilginin tanımlanmasında kullanılan idrak, ma'rifet, itkân ve benzeri kavramlara değinilmek suretiyle, konunun daha iyi anlaşılmasına yönelik ilk dönem kelamcılarının bilgi tanımları ve bu tanımlara yöneltilen eleştiriler verilmiştir. Bu noktada Cürcânî'nin daha önce yapılan tanımlara yönelttiği eleştiriler, tercih ettiği tanım ve bu tercih ettiği tanımı nasıl ele alıp değerlendirdiği ortaya konulmuştur. Ardından hem genel anlamda felsefe tarihi içerisinde, hem de daha özelde İslâm kelam geleneği içerisinde bilginin kaynakları ve Cürcânî'nin bu konudaki yaklaşımları ve değerlendirmeleri ortaya konulmuştur. Son bölümde ise, bilginin kısımları ve imkânı, kelam geleneğindeki farklı yaklaşımlara da değinilerek Cürcânî örneği üzerinden ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Cürcânî, bilgi, ma'rifet, itikât, bilgi kaynakları

In our study its name is 'Theory of Knowledge According to Sayyid Sharif Jurjani', first of all, by referring to his scientific and political environment, the life of Jurjani, his works and his scientific personality is handled briefly. In the second chapter, we dealt with some notions are used for identification of knowledge, such as perception, marifah, itqaan, etc. Because of the fact that the subject is understood perfect, we mentioned the first period theologians' definitions on knowledge and the critics about these definitions. In this phase, the critiques of Jurjani to the previous definitions of knowledge, his knowledge definition and his handling of this definition are presented. After that, not only in history of philosophy generally, but also specifically in Tradition of Islamic Theology, the sources of knowledge and Jurjani's approaches in this subject were expressed. In the last chapter, we tried to express the parts of knowledge and its possibility by referring to different approaches of the Tradition of Islamic Theology in an example of Jurjani. Key Words: Jurjani, knowledge, episteme (marifah), creed, knowledge means