İmepitoin'in Kedilerde Klinik Stresi Üzerine Olan Etkilerinin Değerlendirilmesi

Abstract

Kedilerde klinik stres, davranışsal ve fizyolojik değişimlerle karakterize olup, kedilerin refahını, muayene kalitesini, hasta sahiplerinin kliniklere yönelik tutumlarını ve veteriner hekimlerin güvenliğini doğrudan etkilemektedir. Klinik stres ve buna bağlı davranışsal ve fizyolojik değişimlerin yönetiminde farmakolojik ajanlar kullanılabilmektedir. Bu çalışma, parsiyel bir benzodiazepin agonisti olan imepitoinin kedilerde klinik stres üzerindeki etkilerini incelemeyi hedeflemiştir. Bu amaçla, klinik muayeneden 90 dakika önce, kedilere 30 mg/kg dozunda imepitoin (n=16) veya plasebo (n=16) uygulanmıştır. Tüm kediler, nabız (HR), solunum hızı (RR), rektal vücut sıcaklığı (RT) ve salya kortizol seviyeleri açısından değerlendirilmiştir. Ek olarak, agresyon varlığı, Kedi Stres Skoru (KSS) ve Kedi Muayene Tepki Ölçeği (KMTÖ) analiz edilmiştir. Tüm parametreler, grup içi karşılaştırmalarla uygulama öncesi ve sonrası değerlendirilmiş, ayrıca gruplar arası yüzde değişim analizleri yapılmıştır. İmepitoin grubunda, uygulama sonrası değerlendirmelerde HR (p=0.002), RR (p=0.049), salya kortizol seviyeleri (p=0.008), KSS (p<0.001) ve KMTÖ (p<0.001) değerlerinde anlamlı bir azalma gözlenmiştir. Ancak, RT değerleri (p=0.043) anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Plasebo grubunda ise bu parametrelerde anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır (p>0.05). Agresyon açısından yapılan değerlendirmede, imepitoin (p=0.149) ve plasebo grubu (p=0.899) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte, imepitoin grubunda başlangıçta agresif olarak sınıflandırılan dokuz kediden beşinin tedavi sonrasında agresif olarak değerlendirilmediği gözlenmiştir. Buna karşın, plasebo grubundaki sekiz agresif kediden yalnızca birinde bu değişim gözlenmiştir. İmepitoin ve plasebo grupları karşılaştırıldığında, HR yüzde değişimi (p=0.004) ve salya kortizol yüzde değişimi (p=0.028) imepitoin grubunda anlamlı şekilde azalmış, buna karşın RT yüzde değişimi (p=0.047) artmış, RR yüzde değişimi ise gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir (p=0.321). Sonuç olarak, imepitoinin kedilerde klinik stresle ilişkili davranışsal ve fizyolojik değişimler üzerinde olumlu etkiler gösterdiği ve klinik stresin azaltılmasında potansiyel bir tedavi seçeneği olabileceği belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Davranış, İmepitoin, Kedi, Kortizol, StresClinical stress in cats is characterized by behavioural and physiological changes and directly impacts feline welfare, examination quality, the attitudes of pet owners toward clinics, and the safety of veterinarians. Pharmacological agents can be used to manage clinical stress and it's associated behavioural and physiological alterations in cats. This study aimed to evaluate the effects of imepitoin, a partial benzodiazepine agonist, on clinical stress in cats. For this purpose, 90 minutes before clinical examination, cats from both groups received either imepitoin at a dose of 30 mg/kg (n=16) or a placebo (n=16). All cats were assessed for heart rate (HR), respiratory rate (RR), rectal temperature (RT), and salivary cortisol levels. Additionally, the presence of aggression, Cat Stress Score (CSS), and Cat Examination Response Scale (CERS) were evaluated. All parameters were compared within groups before and after treatment, and percentage changes were analyzed between groups. In the imepitoin group, post-treatment assessments showed a significant reduction in HR (p=0.002), RR (p=0.049), salivary cortisol levels (p=0.008), CSS (p<0.001), and CERS (p<0.001) compared to pre-treatment values. However RT values (p=0.043) were significantly higher. In the placebo group, none of these parameters exhibited significant changes (p>0.05). Regarding aggression, although no statistically significant differences were found in either the imepitoin (p=0.149) or placebo group (p=0.899), we observed that five out of the nine cats initially classified as aggressive in the imepitoin group were no longer categorized as aggressive after treatment administration. In contrast, this was observed in only one out of the eight aggressive cats in the placebo group. HR percentage change (p=0.004) and salivary cortisol percentage change (p=0.028) significantly decreased in the imepitoin group compared to the placebo group. In contrast, RT percentage change (p=0.047) increased in the imepitoin group, while RR percentage change showed no significant difference (p=0.321). Hence, imepitoin was found to have positive effects on behavioural and physiological changes associated with clinical stress in cats and could serve as a potential treatment option for reducing clinical stress. Keywords: Behaviour, Imepitoin, Cat, Cortisol, Stress