Yaşlılık Sağlık Harcamalarının Geografik Dağılımı: Farklı Bölgelerde Yaşlı Sağlık Harcamalarında Gözlemlenen Değişiklikler

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'deki yaşlı nüfusun sağlık hizmetleri taleplerini ve bu hizmetlere yönelik harcamaların coğrafi dağılımını incelemiştir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2021 verileri üzerinden yapılan analizde, sağlık hizmeti talebi, üretimi ve kapasitesinin bölgesel farklılıkları dendrogram ve aglomeratif kümeleme yöntemleriyle ortaya konmuştur. Bulgular, özellikle Batı Karadeniz, Doğu Karadeniz ve Batı Marmara bölgelerinin benzer talep özelliklerine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, sağlık hizmeti üretiminin heterojen bir yapıya sahip olduğu, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinin diğer bölgelere göre daha düşük sağlık hizmeti üretimine sahip olduğu belirlenmiştir. Sağlık hizmeti kapasitesi açısından batı bölgelerinin genel olarak daha yüksek bir kapasiteye sahip olduğu gözlemlenmiş; Orta Anadolu ve Ortadoğu Anadolu'nun kapasite bakımından benzer olduğu, ancak Batı Karadeniz ile Batı Anadolu arasında sağlık hizmeti talepleri açısından önemli farkların olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada bölgesel ihtiyaçları dikkate alan özelleştirilmiş sağlık stratejilerinin geliştirilmesi, sağlık altyapısının güçlendirilmesi ve kaynak dağılımının adil bir şekilde yapılması, yaşlı nüfusun sağlık hizmetlerine eşit erişiminin sağlanması, eğitim ve farkındalık kampanyalarına yatırım yapılması, sağlık hizmetleri veri toplama ve izleme süreçlerinin iyileştirilmesi ve çok disiplinli yaklaşımların teşvik edilmesi önerilmektedir. Bu çalışma, ayrıca yaşlanan nüfus için sağlık hizmetlerinin daha verimli ve etkin kullanımını destekleyecek politika ve stratejilerin belirlenmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.