Yüzeyaltı Damla Sulama Yöntemi İle Sulanan Susamın Akdeniz İklim Koşullarında Bitki Su Stres İndeksinin Belirlenmesi

Abstract

Değişen iklim koşulları ve azalan su kaynakları altında etkili sulama yönetimi için bitkilerin su stresine nasıl yanıt verdiklerinin araştırılması son derece önemlidir. Bu çalışmada, Antalya ilinde yarı kurak iklim koşullarında yetiştirilen susamın bitki su stres indeksi (CWSI) değerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, bitkinin yaprak taç sıcaklığı kızılötesi termometre (IRT) ölçümleri ile belirlenmiştir. Ayrıca bu indeks değerleri kullanılarak verim, sulama zamanı ve CWSI arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Bu çalışmada, 40 cm lateral derinliğinde kurulan yüzeyaltı damla sulama yöntemi ile dört farklı sulama oranı (I100, I70, I40 ve I0) oluşturulmuştur. Böylece tam sulama (I100), iki farklı stres seviyesinde sulama (I70 ve I40) ve hiç sulama yapılmaması (I0) uygulamasına yer verilmiştir. Araştırmada, I100 (kontrol) sulaması altında ilk ve sonraki yıllarda sırasıyla toplam 266 mm ve 248 mm sulama suyu verilmiştir. Kontrol deneklerinin bitki su tüketim değerleri birinci yıl 288 mm, ikinci yıl 273 mm olarak belirlenmiştir. Söz konusu sulamada hektar başına verim birinci yıl 1840 kg, ikinci yıl 1800 kg olarak belirlenmiştir. Çalışmanın birinci ve ikinci yılına ait veriler birleştirilerek su stresi olmayan durum için alt sınır (LL) değerleri Tc-Ta= 4.67- 2.43VPD (r2=0.86, P<0.01) denklemi ile hesaplanmıştır. Bitkinin tamamen su stresi altında kaldığı üst sınır (UL) değeri 5.9 °C’dir. Susam veriminin azalmaya başladığı eşik CWSI değeri sulama zamanında alınan kızılötesi termometre ölçümlerinden 0.27 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca verim ile CWSI değerleri arasında negatif doğrusal bir ilişki bulunmuştur.