Topraksız Tarımda Bazı Mikroorganizmaların Domatesin Verim ve Kalitesine Etkileri

Abstract

Bu çalışmada, bitki gelişimini teşvik eden mikroorganizmaların topraksız domates yetiştiriciliğinde bitki verimi ve kalitesi üzerine olan etkileri incelenmiştir. Araştırmada bir mantar türü (Aspergillus oryzae), iki farklı bakteri türü (Arthrobacter globiformis ve Streptomyces griseus) ve hiçbir uygulamanın yapılmadığı kontrol uygulaması ele alınmıştır. Çalışmada, büyüme parametreleri olarak; bitki boyu, gövde çapı, yaprak sayısı, haftalık büyüme ve kök kuru ağırlığı değerleri incelenmiştir. Verim parametreleri olarak salkım sayısı, meyve tutma oranı, meyve ağırlığı ve verim değerleri belirlenmiştir. Ayrıca, meyve renk (croma ve hue) değerleri, meyve eti sertliği, suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM), titre edilebilir asitlik ve C vitamini gibi domates kalite parametreleri tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda en yüksek yaprak sayısı (97.5) ve kök kuru ağırlığı (20.3g) Arthrobacter globiformis biyolojik gübresinden elde edilmiştir. En yüksek salkım sayısı (28.3 adet), meyve tutma oranı (%62.9), meyve ağırlığı (125.4 g) ve verim (15.6 kg bitki-1, 58.6 ton da-1) değerleri ise Streptomyces griseus bakteri uygulamasından elde edilmiştir. En yüksek verim (15.6 kg bitki-1) bakteri kökenli Streptomyces griseus biyolojik gübresinden elde edilmesine rağmen, mantar kökenli Aspergıllus oryzae uygulamasından da benzer değerlere ulaşılmıştır. En iyi renklenme biyolojik gübre uygulamalarından elde edilirken, SÇKM (%4.85) ve titre edilebilir asitlik (0.28 g sitrik asit 100 mL-1) değerlerinde Streptomyces griseus biyolojik gübre uygulaması ön plana çıkmıştır. C vitamini içeriğinde ise en yüksek değer kontrol uygulamasından (23.07 mg 100 g-1) elde edilmiştir. Sonuç olarak, topraksız domates yetiştiriciliğinde yetiştirme ortamına ilave olarak verilen biyolojik gübrelerin domates kalite ve verimini arttırdığı belirlenmiştir.

In this study, the effects of microorganisms that promote plant growth on the yield and quality of tomato plants in soilless cultivation were investigated. The research included one fungal species (Aspergillus oryzae), two different bacterial species (Arthrobacter globiformis and Streptomyces griseus), and a control group with no applications. Growth parameters examined in the study included plant height, stem diameter, number of leaves, weekly growth, and root dry weight. Yield parameters such as cluster number, fruit set rate, fruit weight, and yield values were also determined. Additionally, tomato quality parameters, including fruit color (chroma and hue), flesh firmness, soluble solid content (SSC), titratable acidity, and vitamin C, were assessed. The results showed that the highest number of leaves (97.5) and root dry weight (20.3 g) were obtained from the biological fertilizer of Arthrobacter globiformis. The highest cluster number (28.3), fruit set rate (62.9%), fruit weight (125.4 g), and yield (15.6 kg plant⁻¹, 58.6 ton da⁻¹) were achieved with the application of Streptomyces griseus. Although the highest yield (15.6 kg plant⁻¹) was obtained from the bacterial-derived Streptomyces griseus biological fertilizer, similar values were also reached with the fungal-derived Aspergillus oryzae application. The best coloring was obtained from the biological fertilizer applications, while Streptomyces griseus showed significant results in SSC (4.85%) and titratable acidity (0.28 g citric acid 100 mL⁻¹). The highest vitamin C content was found in the control group (23.07 mg 100 g⁻¹). In conclusion, it was determined that the biological fertilizers added to the growing medium in soilless tomato cultivation increased the quality and yield of tomatoes.